کم خونی فقر آهن، بیشترین اختلال خونی است که دیده می شود. کم خونی فقر آهن با کاهش تعداد گلبول های قرمز خون مشخص می شود که در نتیجه ی نقص آهن ایجاد می شود. برای تولید پروتئینی که هموگلوبین نام دارد، آهن لازم است. این پروتئین نقش بسیار مهمی در بدن بر عهده دارد. این پروتئین در حمل اکسیژن از ریه ها به تمام سلول های بدن موثر است.

در بیشتر موارد، کم خونی فقر آهن در خانم ها ظاهر می شود. داده های آماری نشان می دهد که 50 درصد خانم های باردار و 20 درصد زنان به طور کلی با این اختلال خونی مواجه هستند.

کم خونی فقر آهن ممکن است در اثر کمبود مواد معدنی رژیم غذایی ایجاد شود، به طوری که این رژیم های غذایی از نظر آهن فقیر هستند و یا به علت از دست رفتن خون رخ می دهد. وقتی که خونریزی رخ می دهد، بخش مهمی از آهنی که در خون وجود دارد، از دست می رود. از دست رفتن حجیم خون معمولا در افرادی رخ می دهد که دچار زخم پپتیک (زخم معده و زخم دئودنوم)، تومورهای کلیوی و یا مثانه و یا فیبروئید های رحمی هستند. خونریزی هموروئید هم به عنوان عاملی است که نشانه ی آنمی فقر آهن می باشد.

متداول ترین علائم برای کم خونی فقر آهن، خستگی و رنگ پریدگی پوست می باشد. همچنین، کوتاهی تنفس (تنگی نفس) و یا سردی اندام ها هم ممکن است در بیمارانی که دچار کم خونی فقر آهن هستند، دیده شود. بروز سردرد و نیز کاهش اشتها هم علائمی از این اختلال خونی می باشد، ولی تنها در موارد نادری این علائم ظاهر می شوند. اشتهای ضعیف و نامناسب معمولا در افرادی دیده می شود که کم خونی فقر آهن دارند. به علاوه، سندرم پای بی قرار هم به نظر یکی از علائم کم خونی فقر آهن می باشد. در حالی که، این علائم معمولا بدون آن که به آن ها توجهی شود، فراموش می شوند. این همان علتی است که چرا بهتر است هر چه زودتر به دنبال مراقبت پزشکی باشیم تا افراد بتوانند این علائم را متوجه شوند.

در صورتی که مواد معدنی در رژیم غذایی کم باشد، آنمی فقر آهن رخ می دهد. در این مورد، غذاهای خورده شده که از نظر آهن غنی هستند، ساده ترین روش برای حل این مشکل می باشند. یکی از مهم ترین منابع برای آهن، گوشت است. در نتیجه، از رژیم غذایی بر پایه ی گوشت که می تواند روشی برای پیشگیری باشد، می توان برای درمان کم خونی فقر آهن هم استفاده کرد. تخم مرغ و غلات کامل هم غذاهایی هستند که آهن دارند. این مواد را می توان برای درمان کم خونی فقر آهن استفاده کرد.

این اختلال خونی ممکن است در اثر ظرفیت نامناسب بدن برای جذب آهن ظاهر شود. این حالت معمولا زمانی رخ می دهد که اختلال روده ای وجود داشته باشد. روده ی کوچک وظیفه ی جذب آهن را در سیستم گوارشی بر عهده دارد، پس اختلال این عضو ممکن است موجب کم خونی فقر آهن شود. در سایر موارد، کم خونی فقر آهن زمانی ظاهر می شود که افراد از درمانی که بر اساس داروهای پیشگیری کننده ی جذب آهن است، استفاده کنند.

اختلالات قلبی، مشکلات رشد و سایر مسائل که در طی بارداری ظاهر می شوند، مهمترین و بیشترین عوارضی هستند که ممکن است در کم خونی فقر آهن وجود داشته باشد. این همان علتی است که چرا پیگیری درمان، حیاتی و مهم است. افراد می بایست هر چه سریع تر به محض این که متوجه علائم شدند، آن را به پزشک اطلاع دهند.
 

ادامه این موضوع

آنمی

آنمی یا کم خونی یکی از رایج ترین بیماری های خون است که با کاهش مقدار هموگلوبین یا تعداد اریتروسایت ها مشخص می گردد. در برخی از موارد معلوم می شود که فرد هم کمبود هموگلوبین دارد و هم با کاهش تعداد اریتروسایت ها روبه روست.

آزمایش های تشخیصی آنمی و پیشگیری

پیشگیری از بروز آنمی کار ساده ایست و باید از دستورات پزشک پیروی کرد، آنمی به ندرت به شکل شدید و خطرناک بروز می کند. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند آهن کافی دریافت نمی کنند. مصرف شیر گاو علاوه بر شیر مادر می تواند از بروز آنمی فقر آهن در نوزادان پیشگیری کند. لازم به ذکر است که مصرف شیر گاو به عنوان مکمل برای نوزادان باید از سن 1 سالگی به بعد در نظر گرفته شود.

آنمی آپلاستیک

موثرترین درمان برای آنمی آپلاستیک، پیوند مغز استخوان است. اما امکان پس زدن و نپذیرفتن پیوند وجود دارد. به منظور جلوگیری از بروز عفونت، آنتی بیوتیک تجویز می شود. اگر بیماری بر اثر قرار گرفتن در معرض اشعه یا مواد شیمیایی ایجاد شده باشد، قرار نگرفتن در معرض این عوامل وضعیت بیمار را بهتر می کند.

آنمی پرنیشیوز

آنمی پرنیشیوز و یا آنمی بدخیم در اثر کمبود ویتامین B12 در بدن رخ می دهد. برای جذب این ویتامین می بایست گلیکوپروتئینی به نام فاکتور داخلی از سلول های جداره ی معده تولید شود تا بتواند این ویتامین را حمل کند. در این نوع کم خونی، اختلال در تولید حامل ویتامین، وجود دارد.

آنمی داسی شکل

یکی از انواع کم خونی که با شکل غیر عادی گلبول های قرمز تظاهر می کند، کم خونی داسی شکل می باشد. گلبول های قرمز دیگر مقعر الطرفین نبوده و به شکل داس هستند، پس ممکن است در رگ های ریز گیر کنند و اختلال اکسیژن رسانی به بافت ها ایجاد شود.

آنمی مزمن

آنمی مزمن را نمی توان یک بیماری بر شمرد. در بیشتر موقعیت ها تشخیص آنمی مزمن حاکی از ابتلا به بیماری دیگر است. در این مورد اختلال در تعداد سلول های قرمز خون ایجاد می شود، یعنی تعداد آن ها کاهش می یابد.

آنمی یا کم خونی همولیتیک

همولیز به معنای تجزیه ی هموگلوبین می باشد. در آنمی های همولیتیک، به دنبال تجزیه ی هموگلوبین، تعداد گلبول های قرمز هم کاهش می یابد.

انواع آنمی

بیش از یک نوع آنمی وجود دارد. طبقه بندی آنمی بر اساس معیار های متعددی انجام می شود. لازمست که برخی از متغیر ها برای شناسایی نوع آنمی در فرد مبتلا بررسی شود. در بررسی تشخیصی تعیین تعداد رتیکولوسایت ها ی خون بیمار نقش مهمی دارد.

تشخیص آنمی

مهم ترین آزمایشی که جهت تشخیص آنمی باید انجام شود آزمایش خون است. ابتدا شمارش سلول های خون بررسی می شود. اگر تعداد سلول های قرمز خون کم باشد یعنی ابتلا به عارضه ی دیگری سبب بروز آنمی شده است. در این مرحله از تشخیص، مقدار هموگلوبین (پروتئین حاوی آهن) باید اندازه گیری شود.

درمان آنمی

اگر بیماری آنمی بر اثر فقر آهن به وجود آمده است، روش درمانی آنمی باید شامل مصرف آهن خوراکی باشد. به بیماران توصیه می شود که مکمل های حاوی آهن را مصرف کنند. ویتامین ث هم در جذب آهن نقش مهمی دارد. درنتیجه باید رژیم درمانی بیمار مکمل های حاوی ویتامین ث را هم در بر داشته باشد. این روش درمانی در مورد آنمی فقر آهن موثر و موفقیت آمیز خواهد بود.

علائم و نشانه های آنمی

یکی از نشانه های آنمی، از حال رفتن و بیحالی است. خستگی هم براثر کمبود انرژی عارض می شود. کمبود انرژی براثر کمبود برخی از پروتئین ها ی مورد نیاز در اکسیژن رسانی توسط آهن هم ایجاد می شود.

علل آنمی

شناسایی عوامل بروز آنمی بسیار با اهمیت است زیرا درمان بیماری بستگی زیادی به علت بروز آن دارد. همچنین شناسایی علت های بروز بیماری به پیشگیری از آن کمک می کند.

Top