آنمی آپلاستیک یکی دیگر از انواع بیماری های نادر است که بر اثر اختلال در کار مغز استخوان بروز می کند. عواملی وجود دارد که بر کار مغز استخوان، یعنی تولید سلول های خون تاثیر گذاشته و آن را مختل می سازند. آنمی آپلاستیک یکی از انواع بیماری های خونی وخیم است که به آرامی شکل گرفته و به سرعت پیشرفت می کند. اگر این بیماری به موقع تشخیص داده نشود، می تواند کشنده باشد. علائم مقدماتی بیماری شامل سرگیجه، افزایش تعداد ضربان های قلب، ظاهر شدن راش یا دانه های پوستی و رنگ پریدگی است. وقتی که تعداد سلول های خون کاهش یابد، خونریزی مویرگی به صورت کبودی روی پوست بیمار ظاهر می شود.

از بین عوامل احتمالی مسبب ایجاد اختلال در کار مغز استخوان می توان به درمان سرطان اشاره کرد. شیمی درمانی یکی از روش های درمان سرطان است که در آن فعالیت سلول های طبیعی بدن هم تحت تاثیر قرار گرفته و مختل می شود. مورد دوم بروز آنمی آپلاستیک بر اثر قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی است. قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مانند بنزن، حشره کش ها، آفت کش ها هم ممکنست به بروز آنمی آپلاستیک منجر شود. علت دیگر بروز آنمی آپلاستیک، مصرف برخی از داروها یا مواد غیر مجاز است.

لوپوس از بیماری های اتو ایمون است که در آن سلول های طبیعی منهدم می شوند. در این بیماری سلول ها ی مغز استخوان هم درگیر می شوند.
آنمی آپلاستیک ممکنست بر اثر ابتلا به برخی از عفونت های ویروسی، بارداری یا مبتلا شدن به اختلالات مغز استخوان هم بروز کند. اما بیش از نیمی از این موارد به اطلاع پزشک نمی رسد. در نتیجه بیشتر عوامل مسبب بروز بیماری ناشناخته باقی می میاند. ممکنست که بیماری آنمی آپلاستیک با سندرم میلودیسپلاستیک (ناهنجاری در تقسیم سلول های بنیادی خون) اشتباه گرفته شود. زیرا هردو بیماری براثر اختلال در تولید سلول های خونی ایجاد می شوند.

تشخیص بیماری آنمی آپلاستیک با انجام آزمایش خون و حتی بیوپسی از مغز استخوان صورت می گیرد. پس از آن که تشخیص بیماری آنمی آپلاستیک مشخص گردید، بیمار باید به متخصص بیماری های خون یا هماتولوژیست مراجعه کند. هماتولوژیست آزمایش های تشخیصی دیگر را انجام داده و درمان را شروع خواهد کرد. در درمان آنمی آپلاستیک نیاز به تزریق خون وجود دارد. این کار بیماری را درمان نمی کند اما وضعیت جسمی بیمار را بهتر خواهد کرد.

اگر علت بروز بیماری آنمی آپلاستیک اتو ایمون باشد، پزشک داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی را تجویز می کند. داروهایی مانند ژن گرافت، نئورال، تیموگلوبولین عملکرد سیستم ایمنی بدن را کاهش داده و در نتیجه حمله به سلول های مغز استخوان کمتر می شود.

موثرترین درمان برای آنمی آپلاستیک، پیوند مغز استخوان است. اما امکان پس زدن و نپذیرفتن پیوند وجود دارد. به منظور جلوگیری از بروز عفونت، آنتی بیوتیک تجویز می شود. اگر بیماری بر اثر قرار گرفتن در معرض اشعه یا مواد شیمیایی ایجاد شده باشد، قرار نگرفتن در معرض این عوامل وضعیت بیمار را بهتر می کند. اما همه ی روش های یاد شده درمان قطعی بیماری نیست. در این مورد فن آوری های پزشکی جدید ممکنست راه حل های تازه ای ارائه دهند. بیماری آنمی آپلاستیک ممکنست با تجویز فاکتورهای رشد که مغز استخوان را در تولید سلول های خون تحریک می کند درمان شود. تجویز هورمون های مردانه هم در موارد خفیف یا متوسط آنمی آپلاستیک کمک کننده است.

جلوگیری از بروز آنمی آپلاستیک بسیار دشوار است اما به بیماران توصیه می شود که در معرض مواد آفت کش، حشره کش ها یا علف کش ها خود داری کنند. اگر تشخیص بیماری داده شده است، بیمار باید از انجام دادن فعالیت های بدنی شدید خودداری کند و مبتلا به عفونت نشود.
 

ادامه این موضوع

آنمی

آنمی یا کم خونی یکی از رایج ترین بیماری های خون است که با کاهش مقدار هموگلوبین یا تعداد اریتروسایت ها مشخص می گردد. در برخی از موارد معلوم می شود که فرد هم کمبود هموگلوبین دارد و هم با کاهش تعداد اریتروسایت ها روبه روست.

آزمایش های تشخیصی آنمی و پیشگیری

پیشگیری از بروز آنمی کار ساده ایست و باید از دستورات پزشک پیروی کرد، آنمی به ندرت به شکل شدید و خطرناک بروز می کند. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند آهن کافی دریافت نمی کنند. مصرف شیر گاو علاوه بر شیر مادر می تواند از بروز آنمی فقر آهن در نوزادان پیشگیری کند. لازم به ذکر است که مصرف شیر گاو به عنوان مکمل برای نوزادان باید از سن 1 سالگی به بعد در نظر گرفته شود.

آنمی پرنیشیوز

آنمی پرنیشیوز و یا آنمی بدخیم در اثر کمبود ویتامین B12 در بدن رخ می دهد. برای جذب این ویتامین می بایست گلیکوپروتئینی به نام فاکتور داخلی از سلول های جداره ی معده تولید شود تا بتواند این ویتامین را حمل کند. در این نوع کم خونی، اختلال در تولید حامل ویتامین، وجود دارد.

آنمی داسی شکل

یکی از انواع کم خونی که با شکل غیر عادی گلبول های قرمز تظاهر می کند، کم خونی داسی شکل می باشد. گلبول های قرمز دیگر مقعر الطرفین نبوده و به شکل داس هستند، پس ممکن است در رگ های ریز گیر کنند و اختلال اکسیژن رسانی به بافت ها ایجاد شود.

آنمی فقر آهن

کم خونی فقر آهن شایع ترین نوع کم خونی می باشد. می دانیم که هموگلوبین دو جزء دارد، یکی پروتئینی به نام گلوبین و دیگری ماده ی معدنی به نام آهن. اگر آهن به هر دلیلی به اندازه کافی در دسترس بدن قرار نگیرد، کم خونی فقر آهن ظاهر می شود.

آنمی مزمن

آنمی مزمن را نمی توان یک بیماری بر شمرد. در بیشتر موقعیت ها تشخیص آنمی مزمن حاکی از ابتلا به بیماری دیگر است. در این مورد اختلال در تعداد سلول های قرمز خون ایجاد می شود، یعنی تعداد آن ها کاهش می یابد.

آنمی یا کم خونی همولیتیک

همولیز به معنای تجزیه ی هموگلوبین می باشد. در آنمی های همولیتیک، به دنبال تجزیه ی هموگلوبین، تعداد گلبول های قرمز هم کاهش می یابد.

انواع آنمی

بیش از یک نوع آنمی وجود دارد. طبقه بندی آنمی بر اساس معیار های متعددی انجام می شود. لازمست که برخی از متغیر ها برای شناسایی نوع آنمی در فرد مبتلا بررسی شود. در بررسی تشخیصی تعیین تعداد رتیکولوسایت ها ی خون بیمار نقش مهمی دارد.

تشخیص آنمی

مهم ترین آزمایشی که جهت تشخیص آنمی باید انجام شود آزمایش خون است. ابتدا شمارش سلول های خون بررسی می شود. اگر تعداد سلول های قرمز خون کم باشد یعنی ابتلا به عارضه ی دیگری سبب بروز آنمی شده است. در این مرحله از تشخیص، مقدار هموگلوبین (پروتئین حاوی آهن) باید اندازه گیری شود.

درمان آنمی

اگر بیماری آنمی بر اثر فقر آهن به وجود آمده است، روش درمانی آنمی باید شامل مصرف آهن خوراکی باشد. به بیماران توصیه می شود که مکمل های حاوی آهن را مصرف کنند. ویتامین ث هم در جذب آهن نقش مهمی دارد. درنتیجه باید رژیم درمانی بیمار مکمل های حاوی ویتامین ث را هم در بر داشته باشد. این روش درمانی در مورد آنمی فقر آهن موثر و موفقیت آمیز خواهد بود.

علائم و نشانه های آنمی

یکی از نشانه های آنمی، از حال رفتن و بیحالی است. خستگی هم براثر کمبود انرژی عارض می شود. کمبود انرژی براثر کمبود برخی از پروتئین ها ی مورد نیاز در اکسیژن رسانی توسط آهن هم ایجاد می شود.

علل آنمی

شناسایی عوامل بروز آنمی بسیار با اهمیت است زیرا درمان بیماری بستگی زیادی به علت بروز آن دارد. همچنین شناسایی علت های بروز بیماری به پیشگیری از آن کمک می کند.

Top