اسکیزوفرنی یک بیماری مزمن ،حاد و اختلال درعملکرد مغز به شمار می رود که سال ها در تاریخ از آن یاد شده است. مبتلایان به اسکیزوفرنی ممکن است صداهایی را بشنوند که دیگران نمی شنوند یا توهماتی داشته باشند ، مبنی بر این که دیگران افکار آن ها را می خوانند، احساساتشان را برنامه ریزی می کنند یا درصدد آسیب رساندن به آن ها هستند. این افراد حس می کنند که حادثه ترسناکی اتفاق می افتد و به همین سبب دچار اضطراب و انزواطلبی شده و مرتب اعتراض می کنند.
 
اسکیزوفرنی سبب می شود که فرد مبتلا ،درحین سخن گفتن بی تفاوت باشد یا به مدت طولانی بی حرکت بماند یا زیاد سخن بگوید. این افراد در ظاهر سالم به نظر می رسند اما وقتی که درباره افکارشان سخن می گویند بیماریشان نمایان می شود. 

داروهایی برای درمان این عارضه وجود دارد که علائم بیماری را برطرف می کنند. بیشتر آن ها عوارضی دارند که نشانه هایشان تا پایان عمر باقی می ماند و بیمار باید با آن ها مدارا کند. اما اکنون پژوهشگران داروهایی عرضه کرده اند که با کمک ابزارهای پژوهشی جدید و با توجه به دلایل بروز بیماری ، راههایی را برای رفع و درمان آن ارائه می دهند. 

نشانه های اسکیزوفرنی از جمله تصورات نادرست، توهم و غیره به طور معمول در اواخر نوجوانی و در اوایل دهه 20 در مردان بروز می کند .در حالی که در زنان بروز نشانه ها در اواسط دهه 20 تا اوایل دهه 30 خود نمایی می کند. البته ممکن است این نشانه ها پس از 45 سالگی یا حتی پیش از بلوغ هم دیده شود. اسکیزوفرنی حتی در کودکان زیر 5 سال هم دیده شده است. 

در جوانان علائم اولیه شامل تغییر دوستان، اختلالات خواب، کاهش نمرات تحصیلی و بدخلقی است. از آن جا که رفتار این گروه سنی معلوم است، تشخیص در مراحل اولیه بیماری به سادگی صورت می گیرد. این دوره پیش درآمد یا پرودورمال نامیده می شود.

 اسکیزوفرنی انواع مختلفی دارد، نوع پارانوئید از همه ی انواع آن رایج تر است. مبتلایان به اسکیزوفرنی پارانوئید ، نسبت به دیگران شکاک هستند و مرتب احساس می کنند که مورد آزار و اذیت دیگران قرار گرفته اند. مهم ترین بخش این بیماری هذیان و تکرارتوهمات است. 

در نوع اسیکزوفرنی سازمان پریش یا هبه فرنی، فرد مبتلا حرف های غیر عادی می زند و خُلق و خو و احساسات متغیری دارد که متناسب با موقعیت نیست ، اما در این نوع بیماری هذیان دیده نمی شود. 

در نوع کاتاتونیک، فرد مبتلا به شدت درون گرا و منزوی شده و در رفتار وی اختلالات روانی- حرکتی دیده می شود.

 در نوع اسکیزوفرنی باقیمانده ، فرد مبتلا احساس شوق و رضایتمندی کمی از فعالیت های روزانه خود دارد. البته هذیان یا توهم ندارد یا سخنان غیر عادی بیان نمی کند. 

آگاهی درباره شیمی مغز و نحوه ارتباط آن با بیماری اسکیزوفرنی روز به روز بیشتر می شود و مورد توجه پژوهشگران قرار دارد. مغز مبتلایان به اسکیزوفرنی ، کمی با افراد سالم تفاوت دارد. البته تفاوت ها اندک است. پژوهش ها نشان می دهد که حفره های درون مغز که به نام بطن های مغزی معروفند ، در این بیماران بزرگتر است. حجم کلی ماده خاکستری مغز در برخی از نواحی آن کمتر است و فعالیت متابولیکی کمتری هم دارد. مطالعات میکروسکوپی بافت مغز مبتلایان نشان می دهد که تغییرات سلولی در این نواحی اندک است. به نظر می رسد که بیشتر این تغییرات در دوران جنینی بروز می کند، زیرا سلول های گلیال که در هنگام شکل گیری مغز وجود دارند، تغییر نمی یابند. نکته دیگر مربوط به رشد مغز است که تا رسیدن به دوران بلوغ متوقف می شود. وقتی که مغز در دوران بلوغ دچار تغییرات عمده ای شود، نشانه های سایکوتیک یا روانپریشی بروز می کند. 
  
 احتمال دارد که ناهماهنگی و تفاوت در واکنش های شیمیایی مغز که ناقل های عصبی دوپامین و گلوتامات مسبب آن ها هستند ،نقش مهمی در بروز اسکیزوفرنی ایفا کند .ناقل های عصبی مواد شمیایی هستند که به سلول های مغزی اجازه می دهند تا بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و تغییر در آن سبب بروز بیماری می شود. 

  

 

ادامه این موضوع

آزمون های تشخیصی اسکیزوفرنی و پیشگیری از بروز آن

یکی از راههای تشخیصی بیماری اسکیزوفرنی انجام آزمون WCST است و SIPS است. بررسی ها نشان می دهد افزایش میزان کورتیزول و تستوسترون در سنین نزدیک به 20 سالگی مقدار DHEA را کاهش داده و سبب کاهش رشد و تکامل مغز می شود.

اسکیزوفرنی در کودکان

بیماری اسکیزوفرنی در کودکان و نوجوانان به ندرت دیده می شود و شایع ترین زمان بروز آن در دوران نوجوانی است. نشانه های این بیماری تفکرات عجیب و غریب، هذیان های شنوایی، بینایی، چشایی و احساسی هستند.

انواع بیماری اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی به چندین شکل بروز می کند. از جمله انواع پارانوییدی، کاتاتونیکی، سازمان پریش، باقیمانده و حالتی که فرد مبتلا انزوا طلب و درونگرا می شود. انواع پیچیده تر این بیماری نیز وجود دارد که جهت تشخیص بررسی های بیشتری می طلبد.

تشخیص بیماری اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی نشانه هایی دارد که در بیماری های دیگر هم دیده می شود. بدین ترتیب لازم است که معاینه بیمار به طور دقیق توسط پزشک متخصص انجام گیرد تا سایر موارد مشابه رد شود.

حقایقی درباره بیماری اسکیزوفرنی (روان گسیختگی)

جهت شناسایی آسیب شناسی، نوروفیزیولوژی و علل بیماری اسکیزوفرنی، اقدامات علمی پیچیده ای انجام گرفته است. اگر چه رابطه ی بین عوامل ژنتیک و غیر ژنتیک و بروز نشانه های بیماری هنوز مبهم و ناشناخته است ، اما مدارک معتبری وجود دارد که این موضوع را تایید می کنند.

درمان اسکیزوفرنی

برای درمان بیماری اسکیزوفرنی از روش های مختلفی از جمله روش، روان درمانی و روش های درمانی جایگزین استفاده می شود.

علائم و نشانه های بیماری اسکیزوفرنی

پژوهش ها نشان می دهد بروز برخی از نشانه ها در دوره کودکی می تواند به بروز بیماری اسکیزوفرنی دربزرگسالی بیانجامد. بر همین اساس حدود 30 تا 40 درصد از مبتلایان به اسکیزوفرنی در دوره کودکی تا سن 11 سالگی ، بروزعلائم روانپریشی را ذکر نموده اند.

علل بروز اسکیزوفرنی

عوامل متعددی در بروز اسکیزوفرنی نقش دارند. از جمله عوامل ژنتیکی، هورمونی، روانی و حتی شرایط محیطی که بر ساختار شیمیایی مغز تاثیر می گذارند و زمینه را برای بروز این بیماری فراهم می کنند.َ

Top