از آن جا که علت بروز اسکیزوفرنی به طور قطع مشخص نیست، درمان بیماری با هدف از بین بردن نشانه ها انجام می شود. روش های درمانی عبارتند از:

  • داروهای ضد سایکوز یا روانپریشی: این نوع از داروها حدود 50 سال است که مورد استفاده قرار  می گیرند. این داروها در تخفیف نشانه های مثبت موثرند و کیفیت زندگی فرد مبتلا را ارتقاء می بخشند. اما درمان قطعی بیماری محسوب نمی شوند. اثر دارو نیز در افراد مختلف متفاوت است. برای کسب بهترین نتیجه بهتر است چند دارو با هم استفاده شود. در گذشته کلرپرومازین، هالوپریدول، پرفنازین و فلوفنزین برای درمان این بیماری به کار می رفت ، اما عوارض جانبی این داروها از جمله سفتی عضلات، اسپاسم عضلانی مداوم و لرزش سبب شد که داروهای دیگری مورد توجه متخصصان قرار گیرد.

داروهای ضد سایکوز یا روان پریش دیگری هم وجود دارند که عوارض جانبی آن ها به ندرت بروز می کند. یکی از این داروها کلوزاپین است. این دارو در رفع نشانه های سایکوتیک موثر است و در مواردی که فرد مبتلا نسبت به داروهای دیگر واکنش نشان داده باشد، بکار می رود. کلوزاپین دارویی است که عارضه جانبی ناشی از مصرف آن آگرانولوسیتوز (یعنی کاهش تعداد سلول های سفید خون که با عفونت ها مبارزه می کنند) است. بنابراین، باید مصرف کنندگان این دارو به طور مرتب آزمایش خون دهند تا هرگونه تغییر در تعداد سلول های خون مشخص شود. این دارو گرانقیمت است و فقط برای افرادی که نمی توانند داروهای دیگر را مصرف کنند تجویز می شود. 

پس از کلوزاپین، داروهای دیگری هم به بازار آمده است از جمله ریس پِریدون، اولانزاپین، کوایِتیاپین و سرتیندول. این داروها سبب بروز دیابت و افزایش وزن می شوند اما آگرانولوسیتوز ایجاد نمی کنند. مصرف داروهای یاد شده اضطراب و هذیان های ناشی از بیماری را در مدت چند روز از بین می برد ولی برای رفع توهم لازم است مصرف دارو بیش از چند هفته ادامه یابد. 

پس از یک ماه مصرف دارو، رفع نشانه ها قابل مشاهده است . اما جهت کسب نتیجه مطلوب مصرف چند دارو با هم توصیه می شود. البته تا چند روز ممکن است نشانه های غیر عادی ناشی ازمصرف داروهای ضد سایکوز بروز کند ، از جمله :غش، تاری دید، افزایش تعداد ضربان های قلب، مشکلات پوستی و خواب آلودگی که پس از چند روز برطرف خواهند شد. در مواردی هم افسردگی ناشی از اسکیزوفرنی دیده می شود که نیاز به مصرف داروهای ضد افسردگی دارد. درمان قطعی برای بیماری اسکیزوفرنی وجود ندارد و فرد مبتلا باید تا آخر عمر دارو مصرف کند که آن هم نیاز به نظارت مداوم دارد. مصرف دارو احتمال تکرار حمله های بیماری را کاهش می دهد ولی پاسخ هر بیمار با بیمار دیگر متفاوت خواهد بود. 

در درمان بیماری اسکیزوفرنی، بیمار به غیر از مصرف دارو نیاز به توانبخشی یا همدردی اطرافیان دارد. در صورتی که مصرف داروهای تجویز شده به طور ناگهانی قطع شود یا به طور نامنظم باشد، احتمال عود حملات بیماری وجود دارد. بنابراین، لازم است مصرف منظم داروهای ضد سایکوز یا روانپریشی تحت نظر باشد تا احتمال عود نشانه های بیماری به حداقل برسد. 

بیشتر مبتلایان به اسکیزوفرنی معتقدند که حالشان خوب است و فقط عوارض جانبی داروهاست که آزارشان می دهد.  آن ها حافظه ی خوبی ندارند تا بتوانند داروها را به موقع مصرف کنند. علت دیگری که تاثیر دارو را به تاخیر می اندازد سوء مصرف آن است. به همین سبب روش های متنوعی برای مصرف داروها پیشنهاد شده است از جمله شکل تزریقی دارو که نیاز به مصرف روزانه ندارد و یکبار تزریق در روز کافیست. جدول زمان بندی یا برچسب های دارویی و حتی زمان سنج (تایمر) برای به یاد آوردن زمان مصرف دارو به بیمار طراحی شده است. 

  •   بازتوانی اجتماعی : در این روش درمانی، یک گروه از متخصصان ، درمان را برنامه ریزی کرده و پشتیبانی از بیماران را در منزلشان بر عهده دارند. این برنامه بسیار تاثیرگذار و موفقیت آمیز است.

  • بازتوانی حرفه ای : در این روش بیماران بابت کاری که انجام می دهند دستمزد می گیرند. این روش تاثیر خوبی در بهبودی آن ها دارد. پیشرفت قابل توجهی پس از گذشت یک سال مشاهده می شود. با این روش اعتماد به نفس بیمار تقویت و به سوی زندگی سوق داده می شود. بازتوانی حرفه ای شامل روان درمانی شغلی، رهنمودهای شغلی، روش های کنترل مالی، نحوه استفاده ی حمل و نقل عمومی و فراگیری مهارت های ارتباطی در محیط کار است.

  • درمان شناختی-رفتاری : این روش با هدف کاهش توهم و هذیان در رفع نشانه های مثبت و منفی بیمار موثر است. این روش با استفاده از تمرین های ذهنی و خود مراقبتی، توانایی های بیمار را جهت تفکر طبیعی ارتقاء می بخشد. بیماران آموزش می بینند که هذیان ها را عاقلانه بررسی و به روشی هوشمندانه آن ها را کنترل کنند.

  • درمان روانی-اجتماعی : در روش درمانی روانی-اجتماعی مکانیسم هایی برای اداره و کنترل ابعاد مختلف بیماری اسکیزوفرنی مورد استفاده قرار می گیرد. درمان ها به مبتلایان امکان حضور در محل کار و اجتماع را خواهند داد. در روش درمانی روانی-اجتماعی از بیمار خواسته می شود تا برنامه دارویی خود را در محل کارش قرار دهد و این امر خود باعث می شود دفعات عود بیماری و بستری شدن در بیمارستان کاهش یابد.

درمان های جایگزین 
روش های درمانی جایگزین عبارتند از :

  • گلیسین: گلیسین آمینو اسیدی است که بنا بر پژوهش ها مصرف مقادیر زیاد آن می تواند نشانه های منفی اسکیزوفرنی را برطرف سازد. بدین ترتیب می تواند برای درمان برخی از بیماران تجویز شود.

  • جنیگوبیلوبا: جنیگوبیلوبا یک داروی گیاهی است که وقتی به رژیم درمانی ضد سایکوز افزوده می شود عوارض جانبی داروها را کاهش داده و نشانه ها را برطرف می سازد.

  • اسیدهای چرب امگا 3: پژوهش ها نشان می دهد که مصرف اسید های چرب امگا 3 در روغن ماهی با بهبودی بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی رابطه مستقیم دارد.

 

ادامه این موضوع

اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی نوعی اختلال در عملکرد مغز است. مبتلایان به این بیماری دچار توهم و هذیان شده و صداهایی را می شنوند که وجود خارجی ندارد. آن ها نسبت به دیگران شکاک هستند و فکر می کنند دیگران قصد آزار و اذیت آن ها را دارند.

آزمون های تشخیصی اسکیزوفرنی و پیشگیری از بروز آن

یکی از راههای تشخیصی بیماری اسکیزوفرنی انجام آزمون WCST است و SIPS است. بررسی ها نشان می دهد افزایش میزان کورتیزول و تستوسترون در سنین نزدیک به 20 سالگی مقدار DHEA را کاهش داده و سبب کاهش رشد و تکامل مغز می شود.

اسکیزوفرنی در کودکان

بیماری اسکیزوفرنی در کودکان و نوجوانان به ندرت دیده می شود و شایع ترین زمان بروز آن در دوران نوجوانی است. نشانه های این بیماری تفکرات عجیب و غریب، هذیان های شنوایی، بینایی، چشایی و احساسی هستند.

انواع بیماری اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی به چندین شکل بروز می کند. از جمله انواع پارانوییدی، کاتاتونیکی، سازمان پریش، باقیمانده و حالتی که فرد مبتلا انزوا طلب و درونگرا می شود. انواع پیچیده تر این بیماری نیز وجود دارد که جهت تشخیص بررسی های بیشتری می طلبد.

تشخیص بیماری اسکیزوفرنی

بیماری اسکیزوفرنی نشانه هایی دارد که در بیماری های دیگر هم دیده می شود. بدین ترتیب لازم است که معاینه بیمار به طور دقیق توسط پزشک متخصص انجام گیرد تا سایر موارد مشابه رد شود.

حقایقی درباره بیماری اسکیزوفرنی (روان گسیختگی)

جهت شناسایی آسیب شناسی، نوروفیزیولوژی و علل بیماری اسکیزوفرنی، اقدامات علمی پیچیده ای انجام گرفته است. اگر چه رابطه ی بین عوامل ژنتیک و غیر ژنتیک و بروز نشانه های بیماری هنوز مبهم و ناشناخته است ، اما مدارک معتبری وجود دارد که این موضوع را تایید می کنند.

علائم و نشانه های بیماری اسکیزوفرنی

پژوهش ها نشان می دهد بروز برخی از نشانه ها در دوره کودکی می تواند به بروز بیماری اسکیزوفرنی دربزرگسالی بیانجامد. بر همین اساس حدود 30 تا 40 درصد از مبتلایان به اسکیزوفرنی در دوره کودکی تا سن 11 سالگی ، بروزعلائم روانپریشی را ذکر نموده اند.

علل بروز اسکیزوفرنی

عوامل متعددی در بروز اسکیزوفرنی نقش دارند. از جمله عوامل ژنتیکی، هورمونی، روانی و حتی شرایط محیطی که بر ساختار شیمیایی مغز تاثیر می گذارند و زمینه را برای بروز این بیماری فراهم می کنند.َ

Top