در جراحي‌هاي كاهش وزن (جراحيِ‌ چاقي)، روش‌هاي مختلفي به كار گرفته مي‌شوند تا با اصول و تكنيك‌هاي مربوط به هر يك، مشكل چاقيِ مرضي برطرف شود.
از شيوه‌هاي خاص و متنوعي در پروسه‌ي جراحيِ چاقي استفاده مي‌شود. اين شيوه‌ها بر اساس اينكه از چه طريقي بدن را در وضعيت مقابله با چاقيِ مرضي قرار مي‌دهند مي‌توانند به چند نوع تقسيم‌بندي شوند. اولين شيوه در ميان انواع تكنيك‌هاي جراحيِ چاقي، به ”روش محدودسازي“ Restrictive Procedure موسوم است. در اين روش، از اندازه‌ي معده كاسته مي‌شود. روش ديگر، به عمل جراحي سوءجذب Malabsorptive Surgery معروف است. نوع سوم روش جراحيِ چاقي، تركيبي است از دو روش فوق كه به عمل جراحي باي‌پَس معده Gastric Bypass موسوم است.

روش محدودسازی- خود به سه نوع متمایز قابل تقسیم بندی است. این سه نوع عبارتند از حلقه گذاری قابل تنظیم معده Adjustable Gastric Banding یا لَپ بند Lap Band، حلقه گذاری معمولی معده Gastric Banding و جراحی ترمیمیِ معده به همراهِ حلقهء افقی VBG. در این روش، جراح (با استفاده از حلقه) کیسهء کوچکی را به اندازهء یک گردو در قسمت ابتدایی معده و محل ورود غذا از مری ایجاد می کند. این کیسهء کوچک ظرفیت نگهداری حدود 60 گرم ماده غذایی را دارد. از این کیسهء کوچک، خروجی باریک دیگری برای ورود آهسته و تدریجی غذا به معده ایجاد می شود. این ساختار باعث می شود که فرد با مصرف مقدار کمی غذا احساس سیری کند.

این مجرای خروجی باریک که از انتهای کیسهء کوچک به فضای بزرگتر معده منتهی می شود، سرعت ورود غذا به معده را تا حد زیادی کاهش می دهد. ابعاد این دریچهء خروجی، نیم اینچ یا کمتر از این مقدار است. عمل جراحی حلقه گذاری قابل تنظیم معده در مقایسه با روش های دیگر با تغییرات کمتری در بافت معده همراه بوده و از انواع عمل های جراحی محدودساز به شمار میرود. این روش کاهش وزن یکی از تکنیک های مطمئن و کم خطر است که البته پروسهء آن هیچ شباهتی به روش باي‌پَس معده Gastric Bypass ندارد. از آنجایی که کم خطر و مؤثر بودنِ روش حلقه گذاری قابل تنظیم معده در امریکا مورد تأیید قرار گرفته است، بیش از سایر روش ها مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، از یک حلقه یا نوار سیلیکونیِ باد شدنیِ قابل تنظیم در قسمت انتهای بالاییِ معده برای ایجاد یک کیسهء کوچک در این ناحیه استفاده می شود. با استفاده از این بست یا حلقهء قابل تنظیم، علاوه بر ایجاد کیسه در ابتدای معده، یک مجرای باریک قابل تنظیم برای ورود غذا از داخل کیسه به داخل قسمت بزرگتر و تحتانی معده ایجاد می شود. سپس تیوب یا لولهء باریکِ داخلِ این حلقهء قابل تنظیم را با مایعی مانند آب نمک پر می کنند. این لوله، حلقه را به یک خروجی که در زیر پوست بدن تعبیه و حفظ می شود وصل میکند تا از طریق این خروجیِ زیرپوستی، امکان دسترسی به حلقه و تنظیمِ میزان تنگی و گشادیِ آن وجود داشته باشد. با استفاده از این خروجیِ دسترسی Access Port، پزشک می تواند بر اساس میزان مورد نظر بیمار برای کاهش وزن، در مراحل مختلف، اقدام به تنظیم تنگی و گشادی حلقهء معده کند.

در روش ترکیب تکنیک محدود سازی و روش سوء جذب که به عمل باي‌پَس معده موسوم است، علاوه بر کاهش مقدار غذای مصرفی، میزان کالری دریافتی و جذب شده نیز کنترل و کاهش می یابد. این روش ترکیبی، پرکاربردترین و رایج ترین شیوه در ایالات متحده است. عمل باي‌پَس معده با عنوانِ عمل جراحیِ «باي‌پَس معدهء رو- اِن- وای» Roux- en-Y نیز شناخته می شود. در این روش نیز جراح، کیسهء کوچکی را داخل معده ایجاد می کند که فقط برای مقدار کمی غذا ظرفیت دارد. سپس در رودهء کوچک، بُرشی Y شکل ایجاد می کند و بین کیسهء ایجاد شده در معده و این شکاف رودهء کوچک ارتباط برقرار می کند تا غذا از این مجرای میان بُر بطور کامل به دو بخش ابتداییِ رودهء کوچک منتقل شود. این روش هم مقدار غذای مصرفی را کاهش می دهد و هم مقدار کالری جذب شده توسط بدن.

فرد در صورت تمایل می تواند با استفاده از روش لاپاروسکوپی نسبت به انجام جراحی های باي‌پَس معده و حلقه گذاری قابل تنظیم معده اقدام کند. با استفاده از لاپاروسکوپی، دیگر نیازی به ایجاد بُرش های بزرگ و عمیق در بدن بیمار وجود نخواهد داشت. فقط چند برش کوچک در بدن بیمار ایجاد می شود تا از طریق آنها پزشک جراح بتواند دوربین نورانی را به همراه دیگر ابزارها و تجهیزات ظریف و نازک جراحی وارد بدن بیمار کرده، جراحی را انجام دهد. اندازهء این تجهیزات جراحی معمولاً در حد یک مداد معمولی بوده و آنقدر نازک هستند که می توانند از طریقِ بُرش های ایجاد شده، به راحتی وارد بدن بیمار شوند و به محل جراحی دسترسی پیدا کنند.

جراحی تغییر مسیر صفراوی- پانکراتیک Biliopancreatic Diversion - در این روش، بخش قابل توجهی از معده (حدود دو سومِ تحتانی معده) بطور کامل جدا و برداشته می شود و از این طریق مقدار غذای ورودی (از طریق کاهش حجم معده) و همچنین مقدار اسید معده و در نتیجه مقدار کالری جذب شده کاهش پیدا می کند. بخش باقی ماندهء معده به قسمت انتهایی روده (رودهء بزرگ نزدیک به آپاندیس) متصل می شود. این نوع جراحی، ممکن است باعث سوء تغذیه شود.

جراحی برداشتن کامل معده با بُرش عمودی Vertical Sleeve Gastrectomy- این روش، مؤثرترین شیوه برای درمان چاقی مرضی است. در این جراحی، حدود 90 درصد از بافت معده بریده و برداشته می شود و فقط بخش کوچکی از آن به صورت یک کیسهء کوچک (به شکل موز) باقی می ماند. در این عمل، معده به صورت عمودی برش می خورد و جدا می شود، بنابراین بخش نسبتاً ناچیزی از قسمتِ دیستال (انتهاییِ) آن برای جذب غذا باقی می ماند. دور این قسمت باقی مانده از معده نیز حلقه ای از جنس پلی پروپیلِن به صورت بست جاگذاری می شود. بر خلاف سایر جراحی های چاقی مرضی، در این شیوه هیچ گونه مجرایی به عنوان بای پس Bypass برای اتصال روده به معده استفاده نمی شود. کاهش حجم معده، تنها تغییری است که به منظور مصرف مواد غذایی کمتر و در نتیجه کاهش وزن در سیستم گوارش فرد ایجاد می شود. البته به منظور جلوگیری از خطرات احتمالی می توان این عمل جراحی را به شیوهء لاپاروسکپی نیز انجام داد.
 

ادامه این موضوع

جراحيِ تركيبيِ كاهش وزن

تكنيك جراحي كاهش وزن تركيبي (محدودکننده/ کاهش دهنده‌ي جذب کالری) بي‌ترديد شيوه‌اي مؤثر براي كاهش وزن به شمار مي‌رود. با در نظر گرفتن بُعد ايمني و همچنين ميزان تأثيرگذاري در كاهش وزن، از ميان دو شيوه‌ي جراحيِ تركيبيِ موجود، يعني جراحي باي‌پسِ معده‌ي رو- اِن- واي Roux-en-Y و جراحیِ تغییر مسیر مجرای صفراوی- لوزالمعده‌ای (BPD)، جراحي باي‌پسِ معده‌ي رو- اِن- واي برتريِ چشمگيري دارد.

Top