در رابطه با چاقيِ مرضي مي‌توان گفت كه علاوه بر اين‌كه خودش يك بيماري است، دليلي واضح و قطعي است براي ابتلاي فرد به بيماري‌ها و عوارض جديِ ديگر. اين اختلال خاص به‌راحتي قابل مهار و كنترل است البته به شرط اين‌كه فرد واقعاً اراده كند و بخواهد كه در مورد برخي چيزها خويشتن‌دار باشد و جلوي خودش را بگيرد.

چاقيِ مرضي

وقتي با كسي در مورد چاقيِ‌ مرضي صحبت مي‌كنيد، بدون شك اولين چيزي كه به ذهنش مي‌رسد اضافه وزن است. اين وزنِ اضافه مي‌تواند حاصل جمعِ وزنِ استخوان‌ها، عضلات، آب داخل بدن، چربي و موارد ديگر باشد. به‌خصوص اين‌كه فرد ممكن است اين اضافه وزن را ناشي از چربي انباشته شده در بدن بداند. در واقع كسي كه ورزش بدن‌سازي انجام مي‌دهد، ممكن است اضافه وزن داشته باشد، اما اين اضافه وزن به اين معني نيست كه او مبتلا به چاقيِ مرضي است. از آن‌جايي كه با وجود اضافه وزن، چربيِ ‌اضافي در بدن اين فرد وجود ندارد، بنابراين مي‌توان گفت او چاقيِ مرضي ندارد. متخصصان سلامت مي‌توانند اين قضيه را بطور كامل توضيح بدهند و صحتِ‌ آن را تأييد كنند. مهم‌ترين مشكل در ارتباط با چاقيِ مرضي اين است كه اين بيماري، خود منشأ بسياري از بيماري‌ها مانند سرطان، ديابت نوع دوم، بيماري‌هاي قلبي، سكته‌ي قلبي و مغزي و … است.

واقعيت اين است كه بدن ما به ميزان مشخص و كنترل‌شده‌اي به چربي نياز دارد. لايه‌ي چربي در بدن مي‌تواند نقش عايقِ احتباس گرما، ضربه‌گير و حتي منبعي براي تأمين انرژي را ايفا كند. واقعيت ديگر اين است كه زنان در مقايسه با مردان، چربي بيشتري در بدن‌شان اندوخته دارند. اگر بخواهيم به ‌صورت آماري صحبت كنيم، مي‌توانيم بگوييم مردي كه بيش از 25 درصد و زني كه بيش از 30 درصد چربي در بدن خود انباشته دارد، در معرض ابتلا به چاقيِ مرضي قرار دارد. اندازه‌گيري و ارزيابي ميزانِ‌ چاقيِ مرضي در انسان كار راحتي نيست. به همين جهت است كه روش‌هاي پيچيده‌ي بسياري براي اين منظور بكار گرفته مي‌شوند. يكي از اين روش‌ها، وزن كردنِ‌ فرد زيرِ آب است. از اشعه‌ي ايكس هم براي سنجش ميزان چاقيِ مرضي مي‌توان استفاده كرد. اين روش به تكنيك سنجش ميزان جذب از طريق تاباندن پرتو اشعه‌ي ايكس (DXA يا DEXA) موسوم است. مشكلِ اين تكنيك اين است كه در مورد افرادي كه بدن متوسطي دارند قابل انجام و مؤثر نيست. از اين روش فقط مي‌توان در مراكز تحقيقاتي با ابزارها و دستگاه‌هاي مناسب و كافي استفاده كرد.

سنجش ميزان چاقيِ مرضي

براي اندازه‌گيري ميزان چاقيِ مرضي در بدن هر فرد، روش‌هاي مختلفي وجود دارد. يكي از اين روش‌ها، اندازه‌گيري ميزان ضخامت لايه‌ي چربي زير پوستي در قسمت‌هاي مختلف بدن است. روش ديگر اندازه‌گيري ميزان چاقي، عبور دادنِ مقدار ضعيف و كنترل‌شده‌ي جريان الكتريسيته از بدن فرد است. چنانچه اين روش توسط فردي با آگاهي و تجربه‌ي كم انجام شود يا بر روي فردي كه مبتلا به چاقيِ مرضيِ شديد است اجرا شود، به احتمال زياد بي‌نتيجه يا خطرآفرين خواهد بود. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه سنجش ميزان چاقيِ مرضي از طريقِ اندازه‌گيري مقدار چربي در بدن فرد، كاري است مشكل با ريسك بالا. بنابراين در مراكز بهداشت و سلامت، معمولاً از شيوه‌هاي ديگري براي اين منظور استفاده مي‌شود. در اين مراكز از جداول خاصي براي مقايسه‌ي ميزان وزن و اندازه‌ي قد فرد براي تعيين ميزان ابتلاي او به چاقيِ مرضي استفاده مي‌شود. ده‌ها سال است كه اين روش براي سنجش چاقيِ مرضي بكار گرفته مي‌شود.

علل ابتلا به چاقيِ مرضي

وقتي عوامل ايجادكننده‌ي چاقيِ‌ مرضي را عميق‌تر بررسي مي‌كنيم، به نقش بسيار تعيين‌كننده‌ي ژنتيك در كنار رژيم غذايي مي‌رسيم. يافته‌هاي علمي نشان مي‌دهند كه نوع و مقدار غذايي كه زنان باردار مصرف مي‌كنند بر روي ابتلاي فرزندشان به چاقيِ مرضي تا اندازه‌ي زيادي تأثيرگذار و تعيين‌كننده است. محيط زندگي فرد نيز نقش مهمي در اين قضيه دارد. اگر پس از تولد كودك، از همان ابتدا به او آموزش داده شود كه از رژيم‌هاي غذايي سالم پيروي كند و عادات غذايي سالم داشته باشد، مي‌توان آينده‌ي سالم‌تري را براي او پيش‌بيني كرد. سبك زندگي فرد نيز در جلوگيري از ابتلاي او به چاقي مرضي مؤثر است. عامل تعيين‌كننده‌ي ديگر، ميزان تأثيرپذيري فرد از دوستان و اطرافيانش است.

شيوه‌هاي درماني

عوارض ناشي از چاقيِ مرضي به عناوين مختلف، سلامتيِ‌ فرد را مورد تهديد قرار مي‌دهد: ديابت نوع دوم، فشار خون، كلسترول بالا و افسردگي. اين بيماري‌ها اختلالاتي هستند كه تقريباً در تمامي مبتلايان به چاقيِ مرضي مشاهده مي‌شوند و جزو بيماري‌هاي لاينفك همراهِ چاقيِ مرضي محسوب مي‌شوند. همه‌ي اين بيماري‌هاي مخاطره‌آميز كه مرتبط با چاقيِ مرضي شناخته شده‌اند، اين قابليت را دارند كه به فرد صدمات جدي وارد كنند و از طرف ديگر، درمان‌ِ آنها نيز با مشكلات و مشقت‌هاي بسيار همراه است. علاوه بر آنچه گفتيم، چاقيِ مرضي را بايد نوعي بيماريِ بسيار پيچيده و چندعاملي Multifactorial تلقي نمود، به عبارت ديگر اين بيماري تحت تأثير عوامل مختلف و متنوعي در فرد بروز مي‌كند، از جمله عوامل اجتماعي، متابوليكي (نارسايي در فرآيند سوخت و ساز)، ژنتيكي، رفتاري و فرهنگي. عوارض مخربِ‌ اين بيماري حتي سلامت و رفاهِ عمومي و آسايش رواني فرد را نيز با تهديد و اخلال مواجه مي‌كنند. كيفيت زندگي و طول عمرِ‌ فرد مبتلا به چاقيِ مرضي بطور جدي تحت تأثير اين بيماري و عوارض ناشي از آن قرار دارد. جراحيِ چاقي، شيوه‌اي بسيار مؤثر براي كنترل اين بيماري است. بنابراين با بكارگيري جراحيِ چاقي مي‌توان تا حد زيادي از احتمالِ مرگ زودرس فرد مبتلا به چاقيِ‌ مرضي و رَوند كاهش كيفيتِ زندگيِ‌ او جلوگيري نمود. همان طور كه گفتيم، جراحيِ چاقي روش و ابزاري است براي كنترل و مهارِ بيماري، نه درماني قطعي و هميشگي براي ريشه‌كن كردنِ چاقيِ مرضي.
 

ادامه این موضوع

جراحي پلاستيك پس از عمل جراحيِ کاهش وزن

معمولاً جراحی کاهش وزن (جراحیِ چاقی) از دو مرحله تشکیل شده است: مرحلهء اول که شامل برداشتن بافت های چربیِ عاملِ چاقیِ مرضی است و مرحلهء دوم موسوم به جراحی ترمیمی جهت بازسازی بافت و پوست شل شده و بدشکل و بازگرداندنِ آن به حالت عادی انجام می گیرد. که البته هنوز اغلب بیماران از مرحلهء دوم بی اطلاعند و از آن شناختی ندارند.

جراحيِ چاقي از طريق لاپاروسكوپي

در روش جراحی لاپاروسکوپی، بر خلافِ شیوه های عادی جراحی که در آنها برش های عمیق و بلندی روی بدن بیمار ایجا می شود، تنها از طریق ایجاد سوراخ های کوچک که عوارض جانبی بسیار کمتری دارند، به داخل بدن دسترسی پیدا می شود تا بافت معیوب مورد عمل جراحی قرار بگیرد.

چاقيِ مرضي در كودكان و نوجوانان

امروزه شيوع اضافه وزن و چاقيِ مرضي در ميان كودكان به مسئله‌اي جدي تبديل شده است بطوري كه بر اساس يافته‌هاي تحقيقاتي، رقم كودكان مبتلا به چاقيِ مرضي در بسياري از نقاط دنيا رو به افزايش است. ميزان چاقي در كودكان و نوجوانان از طريق مقايسه‌ي شاخص توده‌ي بدنيِ آنها با مقدار شاخص معين و استاندارد براي هر جنس و در هر يك از گروه‌هاي سِني، محاسبه و تعيين مي‌شود.

رژیم بعد از عمل جراحی کاهش وزن

در چند روز اول پس از جراحی بیمار اجازه مصرف هیچ نوع ماده غذایی جامد را ندارد. بعد از جراحی کاهش وزن باید دو نوع برنامه رژیم غذایی را رعایت کرد. نوع اول رژیم غذایی موقت است که هدف آن کمک به فرایند بهبود بیمار پس از جراحی می باشد. رژیم نوع دوم برای بقیه عمر پس از جراحی است.

زندگي پس از عمل جراحيِ چاقي

عمل جراحيِ چاقي، فرآيندي طبيعي و در عين حال پيچيده است، و بيمار پس از آن ملزم به گذراندن دوره‌ي ريكاوري و بهبودي پس از عمل جراحي خواهد بود. عادت دادن و منطبق كردن معده و سيستم گوارشي به شرايط جديدِ پس از عمل بسيار مهم و ضروري است.

عوارض جانبیِ ناشی از جراحیِ چاقی

چاقیِ مرضی یکی از اصلی ترین عواملی است که زندگیِ بزرگسالان و حتی کودکان را با خطر روبرو می‌کند. با اینکه روش های گوناگونی برای کنترلِ چاقیِ مرضی وجود دارد، اما مؤثرترین روشی که در کوتاه‌ترین زمان می‌تواند این بیماری را درمان کند جراحی است.

مزايا و دستاوردهاي عمل جراحيِ چاقي

مزاياي حاصل از عمل جراحيِ چاقي، زندگي مبتلايان به چاقيِ مرضي را دستخوش تغيير و تحولات مثبت و چشمگيري مي‌كند. بيمار پس از گذر از مرحله‌ي جراحي، مي‌تواند به راحتي و با استقلال كامل، زندگي خوشايند و نرمال و متفاوتي را تجربه كند.

مقايسه‌ي عمل جراحي باز و عمل جراحي لاپاروسكوپي

در مجموع، وقتي پاي جراحي‌هاي كاهش وزن به ميان مي‌آيد، روش‌هاي لاپاروسكوپي بيش از پيش خودنمايي مي‌كنند و هر روز هم رواج بيشتري مي‌يابند. امتيازات و برتري‌هاي بسياري كه روش جراحي لاپاروسكوپي نسبت به شيوه‌هاي ديگر دارد باعث شده است كه هر جا شرايط بيمار اجازه مي‌دهد، اين روش اولين و مطمئن‌ترين روش جراحي است كه براي بيماران و جراحان مطرح شود.

Top