مواد مغذی یک ماده است که انرژی را بوجود میاورد و از طریق سوخت و ساز بدن یک موجود زنده به ساخت بافت بدن کمک میکند. به عبارت دیگر، موادی که رشد یک موجود زنده را فراهم میکند را مواد مغذی مینامند. مواد مغذی برای بقای هر موجود زنده ای ضروری است. مواد مغذی برای ساخت و یا ترمیم بافت بدن لازم و ضروری میباشد.

مواد مغذی دو ویژگی مشخص دارند؛ مواد مغذی ماکرو و مواد مغذی میکرو. ماکرو به معنای ‘ بزرگ ‘ است. بنابراین، بیشترین مقدار مواد مغذی که بدن نیاز دارد، پروتئین ها، کربوهیدات ها و چربی ها هستند که به عنوان مواد مغذی ماکرو در نظر گرفته میشوند.
میکرو به معنی ‘ کوچک ‘. تمامی 12 ویتامین و 13 مواد معدنی به عنوان مواد مغذی میکرو در نظر گرفته شده اند چرا که موجود زنده به میزان کمی از این ویتامین ها و مواد معدنی نیاز دارد.

مواد مغذی مانند پروتئین به میزان مناسب جهت ساخت و ساز بافت ها و عضلات و پوست حیوانات لازم و ضروری است.پروتئین، کربوهیدارت، چربی، ویتامین، مواد معدنی و آب، 6 نوع عمده از مواد مغذی هستند که در حیوانات دیده میشود. انواع غذاهای گیاهی ( فیتو= گیاهی ) در گیاهان دیده میشود. کارتوتینوثید ها  Cartotinoids ( موادی هستند که بیشتر در رنگهای قرمز و زرد در بسیاری از میوه جات و سبزی جات خود را نمایان می سازند و در جذب نور در گیاهان نقش بسیار مهمی دارند ) مثال خوبی برای یک ماده مغذی گیاهی هستند. کار اصلی آنها عبارتند از:
  • پروتئین ها مواد مغذی ضروری هستند که ماهیچه ها و همچنین سیستم ایمنی را در بدن بوجود میاورند.
  • کربوهیدرات ها انرژی را بوجود میاورند.
  • چربی منبعی برای انرژی بیشتر در موجود زنده است.
  • فرآیندهای بدن مانند سوخت و ساز بدن توسط ویتامین تنظیم میشود.
  • مواد معدنی نیز فرایند بدن را تنظیم میکند. بافت های بدن را هم بوجود میاورند.
  • آب عاملی است که بواسطه آن سلول ها شکل میگیرند. آب به عنوان یک واسطه برای فعالیت سلول ها است در نتیجه برای فرایند بدن عمل میکند.
  • گیاهان مغذی درحال عمل کردن درآنتی اکسیدان سلول گیاهی است که در نتیجه به گیاهان ( و همچنین حیوانات- حیوانات آنرا از میوه هایی که سبزی هستند دریافت میکنند) تخریب شده توسط رادیکال های آزاد (اتمها و یا مولکول هایی هستند که دارای یک الکترون جفت نشده اند ( به عبارتی مولکول هایی اشباع  نشده اند) کمک میکند.

چرا مواد مغذی مهم هستند؟

مصرف ناکافی مواد مغذی باعث سوء تغذیه میشود. مقدار ناکافی از مصرف غذا از علل عمده سوء تغذیه برای انسان است. مقدار مصرف غذا برای افراد مختلف در شرایط متفاوت، فرق میکند. یک ورزشکار نیاز بیشتری به مواد مغذی دارد تا یک خانم پیر. مقدار مصرف مواد مغذی برای یک خانم باردار با یک فردی که در مزرعه کار میکند متفاوت است. اینکه از نظر بدنی در چه سطحی هستید و شرایط سلامتی بدن تاثیر اصلی نیاز به مواد مغذی است.

چاقی، آترواسکلروز arthrosclerosis (هنگامي که رسوبات چربی و ساير مواد در سرخرگ‌هاي بدن شما تجمع يابد، موجب تنگی آنها مي‌شود و عبور جريان خون دشوار می‌گردد که به اين حالت "تصلب شريان" يا همان "آترواسکلروز" مي‌گويند )، تومورها تعدادی از این مشکلات هستند که بطور مستقیم به تغذیه مربوط میشود.

دو نوع مواد مغذی مهم وجود دارد. این دو نوع، فراهم کنندگان انرژی و آن دسته از مواد مغذی هستند که سوخت و ساز بدن را پشتیبانی میکنند.
فراهم کننده های انرژی: کربوهیدارت ها، چربی ها و پروتئین ها مواد مغذی اصلی تهیه کننده انرژی هستند که برای زنده بودن ضروری میباشند. بدیهی است که غذا منبع مهمی برای انرژی بدن است. چربی و کربوهیدرات ها به عنوان مواد مغذی مهم برای انرژی در نظر گرفته شده اند. پروتئین توسط موجودات زنده برای سوخت و ساز بدن استفاده میشود. در شرایط گرسنگی بسیار زیاد، از پروتئین های موجود در سلول برای تامین انرژی استفاده میشود. جالب توجه است که الکل مقدار قابل ملاحظه ای از انرژی را فراهم میکند. با این حال، مصرف مستقیم الکل برای بدن خطرناک است.

زنجیره هیدروکربنی جدا از چربی منبع دیگری برای انرژی است. چربی موجود در بافت چربی برای ایجاد انرژی اضافی است. هنگامیکه بدن به انرژی اضافی احتیاج دارد این چربی های ذخیره شده تجزیه میشوند. با این حال، رسوب چربی بیش از حد در بافت چربی امکان دارد باعث چاقی افراد شود.

پشتیبانی از سوخت و ساز بدن: ویتامین ها و آب از مواد مغذی مهمی هستند که به سوخت و ساز بدن کمک میکنند. ویتامین ها ترکیبات آلی هستند و به عنوان کوآنزیم (برخی از آنزیم ها برای فعالیت نیاز به مولکول های کوچکی به نام کو آنزیم ها دارند ) پروتئین عمل میکنند. ازآب به عنوان یک واسطه برای عملکرد سلول استفاده میشود. عملکرد مولکولی ترکیبات غذایی توسط سوخت و ساز بدن، توسط این مواد مغذی تعریف میشود.

هیدروژن، کربن و اکسیژن عناصر شیمیایی اصلی هستند که توسط گیاهان مصرف میشود. دی اکسید کربن و اکسیژن بزرگترین منبع برای عنصر شیمیایی است. نورخورشید، نیتروژن، پتاسیم و غیره منبع اصلی انرژی برای گیاهان است.
 

ادامه این موضوع

سطح انرژی رژیم غذایی متعادل

ارزش غذایی و مقدار کالری اجزای تشکیل دهنده یک رژیم غذایی متعادل باید با مصرف انرژی توسط فرد همبستگی داشته باشند. رژیم غذایی باید با توجه به بسیاری از عوامل و با راهنمائی پزشک عمومی و متخصص تغذیه برنامه ریزی شود.

اختلالات خوردن

اغلب افراد نسبت بوجود این اختلال در خود آگاهی ندارند. گونه های مختلفی از اختلالات خوردن با شدت و ضعف متفاوت وجود دارد. شناسایی علایم در مراحل ابتدایی نقشی اساسی در درمان دارد.

چربی ترانس- 2

چربی ترانس یا TFA (اسید چرب ترانس) نیز یک اسید چرب غیر اشباع است. پس چرا فقط چربی های ترانس مشکل دارند و سایر چربی های غیر اشباع مشکل ساز نیستند؟ پیوندهای دوگانه در اسیدهای چرب غیراشباع وجود دارند که در برابر حمله رادیکال های آزاد آسیب پذیر هستند و این عامل فاسد شدن است.

چربی ترانس-1

چربی ترانس به طور طبیعی در طبیعت و همچنین در غذاهای فرآوری شده ای که این روزها زیاد مصرف می کنیم وجود دارد. چربی های ترانس به طور طبیعی در گوشت و شیر وجود دارند. این چربی ها خیلی ضرر ندارند چون به آسانی به اسيد لينولئيك‌ تبدیل می شوند که ضرر زیادی ندارد.

چربی های ترانس - افزایش سطح LDL

مشخص شده است که روغن ها یا چربی های اشباع سطح LDL خون را بالا می برند و بنابراین برای بدن ضرر دارند. چربی ترانس به عنوان روغن نیمه هیدروژنه نیز شناخته شده است.

خوراکی های کم سدیم

سدیم که یک ماده معدنی است یکی از مواد تشکیل دهنده طبیعی اغلب مواد خوراکی خام می باشد. جالب است که طبیعی ترین شکل سدیم چیزی جز نمک نیست!

شاخص توده بدنی

شاخص توده بدنی (BMI) به عنوان مفیدترین معیار سنجش برای غربالگری چاقی شناخته شده است. BMI همبستگی مستقیم با چاقی ندارد ولی با مقدارکل چربی زیرپوستی و چربی بدنی در بزرگسالان همبستگی مستقیم دارد.

شاخص چربی بدن چیست؟

وقتی سخن از سلامتی می شود، شاخص چربی بدن بعنوان یکی از مهم ترین شاخصه های اندازه گیری آن مطرح می شود. پایش پیشرفت در برنامه های کاهش چربی بدن بوسیله این شاخص میسر است. از نظر تئوریک اندازه گیری میزان واقعی چربی در بدن فرد زنده میسر نیست اما روشهای مادون قرمز و ایکس ری می توانند میزان نسبتا دقیق آنرا تعیین کنند. همچنین روش تا کردن پوست نیز می تواند تخمینی از این شاخص را ارائه دهد.

ضرورت مواد مغذی و اهمیت آن

عناصر ماکرو بطورعمده پروتئین، کریوهیدرات و چربی هستند. این مولکول ها مسئول تولید انرژی بدن و همچنین تشکیل دهنده ساختمان بدن است. تصور میشود که پروتئین ها قادر به ساختن ساختمان بدن یک موجود زنده است.

Top