دندان های شما ممکن است به واسطه ی لکه هایی در سطح و یا به علت تغییراتی در ماده ی دندانی دچار بد رنگی شوند. 3 نوع اصلی بدرنگی دندانی وجود دارد:

بدرنگی خارجی دندان Extrinsic discoloration–
این فرم بدرنگی دندان زمانی رخ می دهد که در لایه خارجی دندان (مینای دندان = enamel)  لکه ایجاد شود. قهوه، شراب و نوشابه و یا سایر نوشیدنی ها و یا غذاها می توانند باعث لکه دار شدن دندان ها شوند. سیگار هم از علل ایجاد لکه در سطح خارجی دندان است.

بدرنگی داخلی دندان Intrinsic discoloration
- این اختلال زمانی رخ می دهد که ساختار داخلی دندان (عاج دندان = dentin) تیره شود و ته رنگ زردی پیدا کند. زمانی این فرم بدرنگی دندان ایجاد می شود که:
  • در اوایل دوران کودکی، مواجهه زیادی با فلوراید (fluoride)  وجود داشته باشد.
  • در نیمه دوم بارداری، مادر شما از آنتی بیوتیک های خانواده تتراسایکلین استفاده کرده باشد.
  • زمانی که شما 8 ساله و یا جوان تر بودید و آنتی بیوتیک  تتراسایکلین استفاده کرده اید.
  • زمانی که شما کودک کم سنی بودید، ضربه ای (ترومایی) به دندان شما وارد شده باشد. برای مثال، افتادن، ممکن است به دندانی های دائمی در حال نمو آسیب بزند.
  • آسیبی به دندان های دائمی شما وارد شده و خونریزی داخلی باعث بدرنگی دندان ها می شود.
  • شما با وضعیت نادری به نام dentinogenesis imperfecta (نقص در ساخت دندان) متولد می شوید. این حالت باعث  تغییر رنگ های خاکستری، کهربایی و بنفش در دندان ها می شود.
بدرنگی دندانی وابسته به سن– این حالت شامل ترکیبی از عوامل  داخلی و خارجی می باشد. عاج دندان در طول زمان به صورت طبیعی زرد می شود. بخش مینا که دندان ها را می پوشاند با افزایش سن، باریک تر می شود، و باعث می شود عاج دندان نمایان شود. غذا و سیگار هم با افزایش سن، در دندان لکه ایجاد می کنند. در نهایت، تراشه ها و یا سایر آسیب ها می توانند باعث بدرنگی دندان ها شوند، بویژه وقتی که پالپ ( Pulp = پالپ دندان شامل عصب و عروق و بافت زمينه‌اي و سلول است) دندان دچار آسیب می شود.

علائم

علائم آن عبارتند از ایجاد لکه هایی بر روی مینای دندانی. طیف این اختلالات شامل رگه های سفید تا ته رنگ زرد و یا لکه ها و حفرات قهوه ای  می باشد. اگر مینای دندان سائیده شود و عاج دندان نمایان شود، ممکن است ته رنگ زردی را در عاج دندان ببینید.

تشخیص

هیچ تست ویژه ای مورد نیاز نمی باشد. دندانپزشک و یا متخصص دیگر دندان می تواند بدرنگی دندان را با مشاهده ی دندان ها تشخیص دهد.

مدت مورد انتظار

برخی از بدرنگی های دندانی را می توان با تمیز کردن حرفه ای حذف کرد. مثال آن می تواند لکه های ایجاد شده توسط قهوه باشد. بسیاری از لکه ها دائمی هستند، در حالی که گاهی مواقع دندان ها با ژل سفید کننده شفاف می شوند. در برخی موارد، اگر بدرنگی دندان ها شدید باشد، برای پوشاندن آن ها ممکن است روکش دندانی نیاز باشد.

پیشگیری

مسواک زدن دندان ها بعد از مصرف هر وعده غذایی به پیشگیری از  ایجاد برخی لکه های دندانی کمک خواهد کرد. دندانپزشکان  پیشنهاد می کنند که پس از نوشیدن شراب، قهوه و یا سایر نوشیدنی ها و یا غذاها که می توانند بر روی دندان ها لکه بر جای بگذارند، دهان خود را با آب  شستشو دهید. تمیز کردن مرتب و منظم توسط متخصص بهداشت دندان هم می تواند به برداشت لکه های سطحی کمک کند.

لکه های داخلی دندانی که به علت آسیب عصب و یا عروق خونی در دندان رخ می دهد، گاهی مواقع می تواند قابل پیشگیری باشد. ممکن است شما احتیاج به درمان روت کانال (عصب کشی) داشته باشید، تا پیش از آنکه پوسیدگی و تیره شدن ایجاد شود، بخش درونی دندان (پالپ دندانی) برداشته شود. در حالی که، دندان هایی که تحت درمان روت کانال قرار گرفتند، ممکن است  در هر صورت تیره شوند. برای پیشگیری از ایجاد لکه های داخلی در اطفال، می بایست از مواجهه زیاد از حد اولیه با فلوراید اجتناب کرد.  وقتی مینای دندان شکل می گیرد، فلوراید، رنگ دندان ها را تغییر نخواهد داد.

درمان

بسیاری از لکه های خارجی ناشی از غذا و یا نوشیدنی را می توان با پاک کردن و مراقبت در خانه به صورت منظم و حرفه ای از بین برد. مراقبت خوب و مناسب در خانه شامل، مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و شستن دهان و دندان پس از غذا خوردن است.

اغلب بدرنگی دندان را می توان با به کار بردن ماده ی سفیدکننده بر روی مینای دندان از بین برد. یک تکنیک در این راستا، power bleaching (سفید کردن با اشعه) می باشد. در این روش، دندانپزشک از ژل سفید کننده فعال شده با نور استفاده می کند. این روش باعث می شود تا دندان ها به طور ویژه در حدود 30 تا 45 دقیقه سفید شوند. چندین درمان پیگیرانه ممکن است نیاز باشد و یا ممکن است  این کار در خانه انجام شود.

از بین بردن بدرنگی های دندانی در خانه هم میسر است. شما از ژل سفید کننده و محافظ دهانی که دندانپزشکتان به شما داده استفاده خواهید کرد. ژل های براق کننده که برای مصارف خانگی طراحی شده اند، قدرتی همانند موارد به کار رفته توسط دندانپزشک را ندارند. این بدین معناست که این روند طولانی تر خواهد بود – معمولا 2 تا 4 هفته.

همچنین شما می توانید محصولات سفید کننده  بدون نسخه را تهیه کنید و از آن ها استفاده کنید. این محصولات  شامل ماده ی سفید کننده ی ضعیف تری از محصولاتی هستند که شما می توانید از دندانپزشک خود بگیرید. ماده ی براق کننده به عنوان ژلی برای قرار دادن در  دهان و یا  به عنوان یک نوار به کار می رود که به  دندان های شما می چسبد.

خمیردندان سفیدکننده ممکن است برخی لکه های کوچک را از بین ببرد. این خمیردندان ها واقعا رنگ کلی دندان های شما را تغییر نمی دهند.

اگر پس از روت کانال، دندان شما تیره شد، سفید کردن مینای دندان کمکی نخواهد کرد. دندانپزشک شما می تواند ماده ی سفید کننده را درون دندان به کار ببرد و یا ممکن است روکش را در نظر داشته باشد.

سفیدکردن دندان برخی از لکه ها را از بین نمی برد، از جمله لکه های ناشی از داروی تتراسایکلین. در این مورد، دندانپزشک شما ممکن است روش پوشاندن نواحی دچار بدرنگی را پیشنهاد کند. این حالت ممکن است زمانی مفید باشد که دندان،  زدگی داشته باشد و یا به طور بدشکلی آسیب دیده باشد.

می توان دندان را با ماده ی اتصالی کامپوزیت با رنگ همسان پوشاند. گزینه ی دیگر، استفاده از روکش ها می باشد. این ها پوسته هایی باریک از جنس سرامیک هستند که سطوح خارجی دندان ها را می پوشانند.

چه زمانی از یک فرد متخصص بهره بگیریم؟

بدرنگی دندانی اساسا یک مشکل زیبایی است. اگر از ظاهر دندان های خود راضی نیستید، باید توسط دندانپزشک ویزیت شوید. هر نوع تغییری در رنگ طبیعی دندان  کودک می بایست توسط دندانپزشک ارزیابی شود.

پروگنوز (پیش آگهی)

برای لکه های خارجی، پیش آگهی بسیار مناسب و خوب است. بر طرف کردن لکه های داخلی ممکن است دشوارتر باشد و زمان طولانی تری نیاز داشته باشد.
 

ادامه این موضوع

سائیدن دندان ها یا دندان قروچه- علل و درمان

دندان قروچه بیشتر در اثر استرس ایجاد می شود. در طول شب هم رخ می دهد. اگر شدید باشد می تواند باعث شکستگی و شلی دندان ها شود. باید استرس فرد کم شود. نوشیدنی های حاوی کافئین و الکل استفاده نشود و از داروهای شل کننده عضلانی استفاده شود.

سندرم دندان ترک خورده

سندرم دندان ترک خورده در موارد دندان قروچه دیده می شود و معمولا در تصویر برداری با اشعه ایکس دیده نمی شود. محافظ شبانه برای پیشگیری از این اختلال مفید است. پس از درمان هم در مواردی علائم پابرجاست که مجبور می شویم تا دندان را بکشیم.

علائم، علل و درمان های فلوروزیس

مواجهه با فلوراید زیاد از حد، در دوران کودکی چه از راه آب آشامیدنی و چه از راه خمیر دندان و محلول های شستشو دهانی می تواند زمینه ی اختلالی به نام فلوروزیس را فراهم کند که بیشتر یک مشکل زیبایی است. برای جلوگیری از این اختلال، نهادهای مربوطه، میزان خاصی را برای فلوراید در آب آشامیدنی پیشنهاد کرده اند.

Top