برفک دهان نوعی عفونت قارچی است که براثر عفونت با قارچی به نام کاندیدا که مخمر هم نامیده می شود، به وجود می آید. عفونت با کاندیدا به دهان محدود نمی شود، سایر قسمت های بدن از جمله عفونت های واژینال در زنان و بثورات ناشی از سوختگی با کهنه در نوزادان را هم دربر می گیرد.
برفک دهان می تواند هر فرد را مبتلا سازد، این عارضه بیش از همه در بین نوزادان، خردسالان، بزرگسالان یا افرادی که سیستم ایمنی تضعیف شده دارند دیده می شود.

عامل پدید آورنده ی برفک دهان چیست؟

در دهان و مجاری گوارشی و حتی پوست افراد سالم تعداد محدودی از قارچ کاندیدا زندگی می کند. تعداد این قارچ ها توسط سایر میکرو ارگانیسم های دیگر و باکتری ها کنترل می شود. اما در شرایط خاص مانند ابتلا به بیماری های مزمن، استرس یا مصرف دارو این تعادل به هم می خورد و تعداد کاندیدای موجود در دهان زیاد تر از معمول شده و به بروز برفک دهان می انجامد.

داروهایی که تعادل بین میکرو ارگانیسم های دهان را به هم می زنند عبارتند از کورتیکوسترئید ها، آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد بارداری خوراکی. ابتلا به بیماری های مزمن یا شرایط خاص هم سبب رشد و تکثیر بیش از حد قارچ کاندیدا می شود. این بیماری ها شامل عفونت با HIV، سرطان و خشکی دهان است. بارداری هم به سبب تغییراتی که در سطح هورمون های بدن ایجاد می شود به رشد قارچ کمک می کند. استعمال کنندگان دخانیات و افرادی که دندان مصنوعی شان به اندازه ی مناسب نیست هم بیش از سایرین به آفت دهان مبتلا می شوند. همچنین، نوزادان می توانند در هنگام مکیدن پستان مادر عفونت را از راه دهان به وی انتقال دهند.

نشانه های ناشی از ابتلا به آفت دهان چیست؟

آفت دهان به طور معمول ناگهانی بروز می کند و ممکنست مزمن شود و مدت زمان زیادی باقی بماند. رایج ترین نشانه ی آفت دهان، تشکیل لایه ی سفید رنگی است که در برخی از نواحی دهان - به خصوص در روی زبان یا نواحی داخلی و عمقی دهان - دیده می شود. اما گاهی هم روی کام، لثه ها، لوزه ها یا پشت حلق تشکیل می گردد. نواحی مبتلا ظاهری پنیری شکل دارند که بر اثر تماس یا در هنگام مسواک زدن خونریزی خفیفی دارد. در موارد بسیار شدید نواحی آلوده به قارچ ممکنست به نواحی حلق یا مجرای گوارش هم سرایت کند در نتیجه سبب بروز درد یا اشکال در بلع، احساس تجمع مواد غذایی در ناحیه ی حلق یا درمیان قفسه سینه و تب ( در صورت انتشار عفونت در حلق ) می شود.
برفک می تواند به سایر قسمت های بدن انتشار یابد از جمله ریه ها، کبد و پوست. انتشار برفک به این نواحی در مبتلایان به سرطان، ایدز یا سایر شرایط تضعیف کننده سیستم ایمنی بروز می کند.

چگونه می توان برفک را تشخیص داد؟

دندانپزشک می تواند با معاینه ی دهان برفک را تشخیص دهد. وی به دنبال نواحی سفید رنگ در دهان، روی زبان یا داخل گونه ها می گردد. اگر نواحی مبتلا را به آرامی مسواک بزنیم قرمزی و حساسیت ناحیه همراه با اندکی خونریزی آشکار می گردد. نمونه برداری از نواحی مبتلا و بررسی میکروسکوپی بروز برفک را تایید خواهد کرد.

تشخیص برفکی که به حلق انتشار پیدا کرده باشد نیاز به انجام آزمایشات دیگر دارد از جمله نمونه برداری یا کشت حلق ( نمونه برداری با پنبه سوآب از ناحیه ی پشت حلق و بررسی میکرو ارگانیسم های موجود در آن در زیر میکروسکوپ)، آندوسکوپی حلق یا معده و روده ی کوچک ( یعنی بررسی نواحی داخلی لوله گوارش توسط یک دوربین کوچک ) و تصویر برداری با اشعه ایکس از حلق.
Top