در حدود هفت تا نه ماهگی اغلب نوزادان شروع به نشان دادن ترس می کنند. اغلب این ترس در مواجهه با افراد نا آشنا مثل پرستار جدید یا عضوی از خانواده که تاکنون ندیده اند بروز می کند. این ترس “نگرانی از غریبه ها” نامیده می شود.

کودکان حتی اگر در خانه یا مکانهای آشنا باشند، شروع به نشان دادن ترس در زمانی که والدین یا پرستاران آنها را ترک می کنند نیز می کنند. این ترس "نگرانی از جدایی" نامیده می شود.

هرچند نگرانی از غریبه ها و نگرانی از جدایی ممکن است دردسر ساز به نظر برسد اما جای نگرانی نیست. تمام کودکان در سراسر دنیا تقریباً در سن مشابهی این ترس ها را نشان می دهند.

چرا کودک می ترسد؟

چرا ترس در هفت تا نه ماهگی افزایش می یابد؟ تعدادی از محققین اعتقاد دارند که کودک زمانی شروع به ترس می کند که قادر باشد بین چیزهایی که می شناسد و چیزهایی که نمی شناسد تمایز قائل شود. آنها عقیده دارند نگرانی از غریبه ها ناشی از توانایی فزاینده کودک در شناخت و یادآوری چهره ها و مکان های آشنا است.
به عبارت دیگر با افزایش شناخت کودک از چهره های آشنا و ناآشنا، ممکن است  از چهره های ناآشنا دچار ترس گردد.

بعضی دیگر اعتقادد دارند که ترس دلایلی بیولوژیکی دارد. آنها می گویند که چهره ناآشنا یا مکان ناآشنا علامتی طبیعی از خطر است. آنها می گویند نوزادان به گونه ای آفریده شده اند که برای حفظ بقاء از شرایط و صورتهای ناآشنا یا غریبه بترسند. این موضوع به دلیل خطر باالقوه اشیاء و افراد جدید است.

آنچه که ما می دانیم

صرفنظر از دلیل ترس، نگرانی از غریبه ها بخشی طبیعی از فرایند رشد کودک است که در حدود هفت تا نه ماهگی شروع می شود. برای مثال تحقیقی روی کودکانی از سن 4 ماهگی تا 12 ماهگی انجام گردید در این تحقیق:
محققان هر ماه واکنش های کودکان را نسبت به افراد غریبه مورد سنجش قرار دادند. این غریبه ها به سمت کودکان می رفتند، به آنها سلام می کردند، آنها را بلند کرده و در آغوش می گرفتند. بسیاری از آنها در حدود ماه هشتم تولد حتی با حضور مادر علائمی از اخم، جیغ زدن یا گریه کردن را نشان دادند.
در ماه نهم 79% از نوزادان واکنشهای آمیخته با ترس داشتند.

در تحقیقات دیگر محققان پی بردند که رفتار غریبه ها چگونه باعث تفاوت واکنش نوزادان می شود. وقتی که غریبه ها آهسته تر به طرف نوزاد بروند یا آنها را لمس نکنند یا در آغوش نگیرند نوزادان نگرانی از غریبه کمتری نشان می دهند. حالت مشابه در زمانی که مادر یا پرستار نوزاد حاضر بود نیز مشاهده شد.

لطفاً مرا تنها مگذار

چرا فرزند یازده ماهه من وقتی که او را با پرستارش تنها می گذارم شروع به ناراحتی و گریه می کند؟ در این رابطه تمایزی بین فرد یا مکان غریبه وجود ندارد و واکنش هایی کودک نسبت به چند ماه پیش بسیار تفاوت دارد.
این را نگرانی از جدایی می نامند که معمولاً بین شش تا هشت ماهگی اتفاق می افتد و در چهارده یا هجده ماهگی افزایش می یابد. با افزایش سن کودک بعد از هجده ماهگی شدت و دفعات تکرار آن در کودک کم می شود.
تحقیقات نشان می دهد که اغلب کودکان نوپا حتی برای زمان کوتاهی که مادر یا پرستارشان آنها را ترک می کند دچار ناراحتی و تشویش می شوند.
تاکید می شود که نظرات متفاوتی درباره دلایل این موضوع وجود دارد. اغلب محققین اعتقاد دارند که با رشد کودک احساس وابستگی او به والدینش افزایش می یابد و اینکه می بیند آنها او را ترک می کنند برایش وحشت آور است.

نکات تربیتی مفید

چگونه می توانم نگرانی از غریبه ها و نگرانی از جدایی را در کودک کاهش دهم؟
  • تا حد امکان نزدیک کودک باقی بمانید. نوزادان در زمانی که مادر یا پرستارشان در نزدیکیشان نباشند واکنشهای شدیدتری از ترس نسبت به غریبه ها نشان می دهند.
  • به کودک خود نشان دهید که افرا جدید قابل اعتمادند. وقتی که به روشی دوستانه با یک غریبه ملاقات می کنید و با تن مثبت صدا و لبخند برخورد می کنید احتمال برانگیختن ترس نسبت به آن فرد در کودک نیز کمتر می شود.
  • به کودک زمان بدهید تا به اشیاء جدید در اطراف خود، قبل از آنکه با یک غریبه در آن محیط ملاقات کند عادت نماید.
  • سعی کنید در زمان ملاقاتها همراه کودک یک اسباب بازی مورد علاقه همراه داشته باشید.
  • افراد جدید را تشویق کنید که آرام و بدون عجله کودکتان را در آغوش گرفته و یا لمس کند.
  • به واکنش های کودک توجه کرده و پاسخ مناسب بدهید. اگر کودک با مشاهده فرد جدید گریه می کند او را آرام کنید و بار دیگر تلاش نمائید که با آن فرد خو بگیرد.
  • در زمانی که بچه را ترک می کنید سعی نکنید که این کار را بصورت مخفیانه یا پنهانی انجام دهید. با وجودی که ممکن است این کار معقول تر به نظر برسد، ولی در کودک احساس سردرگمی یا خیانت ایجاد می کند. وقتی او را درکنار فرد دیگری ترک می کنید به او بگوئید که در کنار آن فرد ایمن بوده و به زودی برمی گردید.
  • قبل از اینکه او را به پرستار بسپارید موضوع را با او مطرح کرده و راجع به مدت زمان آن به او اطلاع دهید.
  • به کودک زمان بدهید تا به پرستارش عادت کند قبل از آنکه آنها را ترک کنید.
  • بگذارید کودک بفهمد که پرستار آسایش و امنیت کودک را می خواهد.
  • به بچه بگوئید که چقدر دوستش دارید، به کجا می روید و چه موقع برمی گردید.
  • به کودک قول بدهید که وقتی برگشتید کاری را با همکاری او انچام می دهید، مثل خواندن یک کتاب.
  • کودکان منحصر به فرد هستند. آنها هر کدام به روش خود به حضور غریبه ها واکنش نشان داده و از شما جدا می شوند. ترس واکنشی طبیعی است و تنها بخشی از فرایند رشد است. راه حل های مختلف را امتحان کنید و در این جهت به غریزه خود اعتماد کنید.
  • به یاد داشته باشید که با رشد کودک ترس های شدیدش نیز کم کم رنگ می بازند.
 
 
مجموعه
۱ تا ۳ سال » رفتار کودک

ادامه موضوع

Top