آسیب های حین زایمان به انواع آسیب های جسمانی نوزاد در هنگام به دنیا آمدن گفته می شود. که البته ترومای تولد هم نامیده می شود. کمابیش سه نوع آسیب دیدگی قابل ذکر است که در بیشتر موارد احتمال بروزشان اندک است. تا کنون در حدود 2 درصد از کل تولد ها منجر به مرگ نوزاد براثر آسیب دیدگی شده است.

علت بروز آسیب های حین تولد

عوامل متعددی د ربروز آسیب های حین تولد دخالت دارند. یک زایمان دشوار هم می تواند با آسیب دیدگی نوزاد همراه باشد. بیشترین موارد عبارتند از:
  • درصورتی که اندازه ی جنین خیلی بزرگ باشد. یعنی وزن جنین بالاتر از 4 کیلوگرم باشد.
  • اگر وضع حمل پیش از هفته ی 37 بارداری صورت بگیرد احتمال بروز آسیب دیدگی بالا می رود. زیرا بدن یک جنین زودرس بسیار آسیب پذیر و شکننده است.
  • مورد دیگر برای بروز آسیب دیدگی های حین تولد عدم تناسب اندازه ی سر جنین با اندازه ی لگن مادر است که امکان زایمان واژینال را غیر ممکن می سازد.
  • وضعیت غیر طبیعی جنین در رحم مادر، مانند قرارگرفتن در وضعیت بریچ (پاهای جنین به سمت پایین باشد) هم می تواند به بروز آسیب دیدگی بیانجامد.
  • زایمان مشکل یا دیستوسی هم یکی دیگر از عوامل بروز آسیب های حین زایمان است.
  • زایمان طولانی و سریع
  • استفاده از فشار های مکانیکی در حین زایمان (کشش، اعمال فشار) می تواند سبب بروز تروما شود.
  • کوتاه و نازک بودن کانال زایمان
  • اگر مادرمبتلا به دیابت باشد، احتمال بروز آسیب دیدگی در حین زایمان بیشتر می شود.

رایج ترین آسیب های حین زایمان

1. آسیب دیدگی های جمجمه
  • سفالوهماتوم یا جمع شدن خون در زیر ضریع خارجی جمجمه : شامل خونریزی خفیف بین استخوان و غشاء های پوششی است که پس از تولد به صورت یک لکه ی قرمز رنگ روی سر نوزاد ظاهر می شود. این زخم در طول 2 هفته یا سه ماه بهبود خواهد یافت.
  • تورم در زیرپوست سر جنین (caput succedaneum): این آسیب بر اثر سفتی کانال زایمان بروز می کند و به شکل تورم بافت نرم درسر نوزاد دیده می شود. این آسیب دیدگی درظرف مدت یک تا دوهفته بهبود می یابد. استفاده از واکیوم هم احتمال بروز آن را افزایش می دهد.
  • شکستگی استخوان جمجمه ی نوزاد : خوشبختانه بروز این آسیب دیدگی نادراست. اگر تورفتگی یا عارضه ی جدی ایجاد نشده باشد به سرعت بهبود خواهد یافت.
2. آسیب های پوستی
  • دانه های پوستی :شامل خونریزی مویرگ های بسیار ریز زیر پوستی و غشاء مخاطی است که سبب ایجاد دانه های پوستی قرمز رنگ به قطر 1 تا 5 میلی متر می شود که تا چند روز باقی می مانند.
  • ساییدگی پوست : استفاده از فورسپس در حین زایمان می تواند سبب خراشیدگی یا قرمز شدن پوست در ناحیه ی سر شود. خراشیدگی یا ساییدگی ممکنست بر اثر بیش وزن بودن جنین درکنار کوچک بودن واژن و کانال زایمان هم ایجاد شود. استفاده از واکیوم هم می تواند سبب بروز خراشیدگی یا قرمز شدن پوست نوزاد شود.
  • نکروز چربی زیر پوستی : براثر دشوار بودن زایمان، نواحی قرمز رنگی در صورت، دست ها و پاها و باسن نوزاد دیده می شود. معمولا" تا زمان تولد قابل تشخیص نیستند.
3. آسیب دیدگی های عصبی
بروز آسیب های عصبی نادراست و بیشتر به دستگاه های استفاده شده درحین زایمان مربوط می شود.
  • دیستوسی یا زایمان مشکل با آسیب دیدگی شانه همراه با فلج بازویی : در این مورد عصب بازویی براثر درگیر شدن با استخوان خاجی مادر یا ناحیه ی پوبیس آسیب می بیند.
  • اعصاب هر نقطه از بدن ممکنست آسیب ببیند که گاهی اوقات آسیب دیدگی جدی خواهد بود.
4. آسیب دیدگی استخوانی
اگرچه به ندرت اتفاق می افتد، آسیب دیدگی استخوانی می تواند بر اثر استفاده از ابزار های کمکی زایمان و اعمال فشار ایجاد شود. شکستگی استخوان شانه بیشتر رایج است ولی به زودی التیام می یابد.

5. آسیب دیدگی مغزی
عقب ماندگی ذهنی، فلج مغزی، صرع و اختلالات یادگیری برخی از آسیب های حین زایمان است.
 

ادامه این موضوع

جدا شدن جفت از رحم

جدا شدن جفت زمانی اتفاق می افتد که پیش از زایمان، اتصال جفت با دیواره های رحم از بین برود.این عارضه در 200 مورد بارداری، 1 مورد را در بر می گیرد. احتمال بروز آن در بارداری های بعدی را می توان با مراقبت شدید از مادر باردار و ثبت و نمایش وضعیت وی از بین برد.

زایمان کاذب چیست؟

زایمان کاذب، درست مانند زایمان واقعی احساس می شود. البته تشخیص دادن زایمان کاذب از مراحل اولیه ی زایمان واقعی بسیار دشوار می نماید. بنابراین، زن باردار ی که درمرحله ی بعد ازهفته سی و هفتم قرار دارد باید بسیار مراقب باشد.

عدم تناسب سر جنین با لگن مادر

عدم تناسب سر جنین با لگن مادر اختلالی است که در موارد نادر بروز می کند و مادرانی که یک بار دچار این مشکل شده اند نباید از بروز آن در بارداری های بعدی بهراسند. این موقعیت به راحتی تشخیص داده نمی شود. اما در بیشتر موارد در حین زایمان معلوم می شود که جنین نمی تواند از لگن مادر عبور کند.

عوارض زایمان

اپی زیاتومی برای بزرگتر کردن واژن انجام می شود تا جنین بتواند سریع تر خارج شود. به نظر متخصصین زخم ناشی از اپی زیاتومی زودتر از زخم ناشی از پارگی پرینه التیام خواهد یافت.

عوارض زایمان - سطح مایع آمنیوتیک

سطح مایع آمنیوتیک برای سلامتی جنین اهمیت زیادی دارد زیرا دمای مناسب را برای جنین حفظ کرده و مانع از فشرده شدن بند ناف می شود. هر دو عارضه ی الیگوهیدر آمنیوز و پلی هیدرآمنیوز برای سلامت جنین و مادر خطر آفرین خواهد بود.

عوارض زایمان - وضعیت بریچ یا وارونه ی جنین

وضعیت بریچ، وضعیتی نیست که جنین را به خطر بیندازد و نوزادی که با وضعیت بریچ به دنیا می آید در بسیاری از موارد از نوزادان با قرار طبیعی سالم تر است. وضعیت بریچ را می توان چند هفته پیش از تاریخ زایمان تشخیص داد.

مشکلات در حین زایمان

مشکلات حین زایمان به سبب سه عامل بروز می کند. اضطراب، وضعیت بدنی، عوامل جسمی. این عوامل سبب بروز ناراحتی و خستگی در حین زایمان می شوند از جمله آناتومی لگن، شدت انقباض های رحمی و توانایی های ذاتی زن باردار.

نواقص مادرزادی یا نواقص تولد

نواقص تولد شامل هر گونه مشکل جسمی یا ذهنی است که در حین بارداری ایجاد می شود. ممکنست اختلالات جسمی یا ذهنی را در بر داشته باشد. نواقص تولد بر اثر عوامل ژنتیکی یا محیطی ایجاد می شود. عوامل ناشناخته ی دیگری هم در بروز آن ها دخالت دارند.

نوزاد نارس

براساس استانداردهای جهانی موجود، همه ی نوزادانی که وزنشان از 1000 تا 2500 گرم و طول قد آن ها از 30 سانتی متر تا 35 سانتی متر باشد، نوزاد نارس نامیده می شوند. البته تعیین مقدار وزن برای تعیین نارس بودن نوزاد نمی تواند عامل اصلی باشد زیرا هستند نوزادانی که با وزن کم به دنیا می آیند ولی از انرژی و توان کافی برای ادامه ی حیات برخوردارند.

کمر درد در حین زایمان

کمر درد درحین زایمان به درد در ناحیه ی دنبالچه گفته می شود که بر اثر فشار ناشی از سر جنین بر این ناحیه ایجاد می شود. نشانه ها شامل کمر درد در زمان شروع انقباض هاست. در واقع هیچ دارویی برای تسکین این درد تعیین نشده است. اقدامات تسکین دهنده شامل تغییر وضعیت جنین در رحم مادر است و درد با کمک به مادر به روش های مختلف دیگر هم تسکین خواهد یافت.

Top