"استرس" واکنش بدن به فشار و درخواست از محیط خارج است. به وضعیت یا دلیلی که باعث استرس می شود محرک استرس زا گفته می شود. محرک های استرس زا می توانند مثبت یا منفی باشند. برای مثال، رفتن به مدرسه یا دانشگاه جدید، محیط کار جدید، ازدواج کردن، تولد نوزاد و خرید خانه نمونه هایی از محرک های استرس زای مثبت هستند. تمام این موارد هرچند پر از استرس و دغدغه هستند، رویدادهای مثبتی در زندگی می باشند و بنابراین فردی که این موارد برای او اتفاق می افتد در مدت زمان کوتاهی با شرایط تطبیق پیدا می کند.

از سوی دیگر، مواردی مثل مشکل در محیط کار، مشکلات خانوادگی، قطع رابطه، تشخیص ناگهانی بیماری های مزمن، مرگ نزدیکان، فوت همسر، از دست دادن شغل و بازنشستگی از جمله عوامل استرس زای منفی هستند.

استرس فقط از محیط خارجی تحمیل نمی شود. استرس می تواند خودایجابی هم باشد. بعضی افراد به خاطر داشتن افکار منفی بیشتر از سایرین در معرض استرس هستند. احساساتی مانند بدبینی، خودباوری منفی، انتظارات غیرواقع گرایانه در زندگی، عدم داشتن جسارت و ناتوانی در پذیرش رویدادها منجر به استرس می شوند. مشکلات فردی مانند مشکلات در روابط، مسائل مالی، مشکل با فرزندان، همسر یا والدین بیمار و اعتیاد به کار باعث استرس فیزیولوژیکی و احساسی در زندگی می شوند.

استرس ذهنی و درونی بوده و بین افراد متغیر است. برای مثال، چیزی که ممکن است برای یک نفر استرس زا باشد برای فردی دیگر اینگونه نیست. مثلا سخنرانی در جمع برای بعضی افراد بسیار لذت بخش است در حالیکه برای بعضی دیگر باعث تنش و استرس ناشی از ترس از صحنه می شود. ترافیک و راهبندان سنگین در زمان رفتن به محل کار برای بسیاری از افراد وضعیتی استرس زا است در حالیکه عده ای از افراد آن را موهبتی در لباس مبدل می دانند چون زمانی برای تمدد اعصاب، لذت بردن از موسیقی یا حتی برنامه ریزی برای کارهای روزانه فراهم می کند.

استرس و عوامل استرس زا بسته به شخصیت افراد و نگرش آنها به زندگی، بین افراد متفاوت هستند. استرس با اعتیاد به الکل، سیگار کشیدن و اعتیاد به مواد مخد هم ارتباط دارد. عوامل فیزیکی مانند اختلالات خواب، بیماری روحی و چاقی می توانند باعث استرس بشوند. عوامل محیطی مانند آلودگی هوا، سرو صدا، سرما یا گرمای بیش از حد می توانند استرس ایجاد کنند. سر و کار داشتن با رئیس سخت گیر، بچه های نافرمان و سرکش و افرادی که باعث یادآوری رویدادهای ناخوشایند می شوند، می توانند استرس زا باشند. افراد دچار بیماری روحی یا دارای پیشینه خانوادگی ابتلا به بیماری روحی استرس بیشتری دارند ، تحریک پذیرتر بوده و در برابر فشار و ضرورت های خارجی آسیب پذیر هستند.

با گذشت سال های عمر دلایل استرس تغییر می کنند. یک کودک ممکن است در مدرسه دچار استرس بشود و به خاطر نگذراندن اوقاتی باکیفیت با والدینش اوقات تلخی کند، یک نوجوان ممکن است به خاطر مطالبات در مدرسه و دانشگاه که به شکل پروژه ها، انتصاب ها، امتحان و نمرات هستند دچار استرس بشود. مشکلات فیزیکی مانند آکنه پوستی، بوی بد بدن، و نداشتن اندام متناسب می توانند باعث استرس در دوران نوجوانی بشوند. با افزایش سن فرد و شاغل شدن او، محیط کار پر استرس، نیاز همیشگی به بهبود مهارت ها، رشد شغلی نامطلوب و بی ثباتی مالی باعث استرس می شوند.

همانطور که در بالا گفته شد، بعضی عوامل استرس تاثیرات مثبتی بر افزایش سطح انرژی و کیفیت عملکرد فرد دارند. برای مثال، آماده شدن برای ارائه مطلب، امتحان یا مصاحبه باعث استرس کوتاه مدتی می شود که ترشح آدرنالین را بیشتر کرده و تمرکز فرد و توانایی او برای مقابله با چالش را بهبود می دهد. کار کردن تحت استرس کوتاه مدت در واقع مفید است. در هر صورت، اگر استرس برای مدتی طولانی باقی بماند سطح انرژی فرد را پائین می آورد. افرادی که به مدت طولانی تحت شرایط استرس زا باشند اختلالات مختلف بدنی، روانی و شناختی را تجربه می کنند که در صورت درمان نشدن می توانند فاجعه آمیز و مهلک باشند.
 

ادامه این موضوع

استرس

استرس واکنش بدن به فشارهای خارجی است و شرایط پراسترس در زندگی بسیار رایج هستند. افراد به طور متفاوت به استرس واکنش نشان می‌دهند و چیزی که ممکن است برای یک نفر استرس زا باشد برای فردی دیگر استرس زا نیست. برای مدیریت استرس و بهبود کیفیت زندگی ابزارهای مختلفی وجود دارد.

استرس در موقعیت های اجتماعی

استرس می تواند از شرایط اجتماعی مختلفی از جمله تولد و بزرگ کردن فرزند، ازدواج، محیط کار، روابط فردی و موضوعات مرتبط به سلامتی ناشی بشود. به شیوه های مختلفی می توان استرس را کاهش داد. فعالیت های بدنی می توانند به کاهش انواع مختلف استرس کمک کنند.

استرس و تنش

فشار خارجی باعث استرس می شود. تنش نشانه استرس است. استرس می تواند باعث بروز نشانه های فیزیکی و روانی شده و سبب بیماری بشود.

بهداشت روان چیست؟

بهداشت روان تجربه همه جانبه اما انتزاعی بهزیستی روانی، جسمانی، اجتماعی، اقتصادی و روحی است. بهداشت روان تجربه ای چند بعدی است چون نمی توان بهزیستی اجتماعی را بدون آرامش روانی ناشی از سلامت جسمانی تجربه کرد. می توان بهداشت روان را بر اساس عوامل سهیم در ظهور آن در انسان طبقه بندی کرد.

تکنیک های کاهش استرس

به چند شیوه می‌توان استرس را کاهش داد. ایجاد فضای مناسب در خانه و محل کار استرس را کاهش می‌دهد. ورزش، مدیریت زمان و رفتاردرمانی نیز می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

جنبه های جسمانی استرس

استرس تاثیر جسمانی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بر بدن دارد. افرادی که تحت استرس هستند مشکلاتی را در سلامت خود تجربه می کنند. مدیریت استرس ایجاب می کند افراد به طور منظم ورزش کنند، غذاهای مغذی بخورند و خوب بخوابند.

دانشگاه و استرس

دانشگاه می تواند به خاطر روابط بین فردی یا کار تحصیلی و علمی پراسترس باشد. دانشجویانی که از خانه به خوابگاه دانشجویی می روند نیز به خاطر دلتنگی استرس را تجربه می کنند. دانشجویان باید یاد بگیرند در مکانی آرام درس بخوانند و انواع مختلف استرس را به طور موثر مهار کنند.

رابطه بین شخصیت و استرس

شخصیت و استرس با هم ارتباط دارند و این موضوع صحت دارد که هیچ دو نفری به طور یکسان به استرس واکنش نشان نمی دهند. مردان و زنان هم واکنش متفاوتی به استرس دارند. رفتار در برابر استرس می تواند رفتار نوع A یا رفتار نوع B باشد و فهمیدن ویژگی های شخصیتی و نوع واکنش احتمالی به استرس اهمیت دارد.

رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی

استرس فیزیولوژیکی بر تمام سیستم های بدن تاثیر گذاشته و باعث ظهور نشانه های بدنی می شود. رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی عبارتند از آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی توسط مغز،ترشح تیروکسین توسط تیروئید و ترشح آدرنالین توسط غدد فوق کلیوی. بارداری، بیماری روحی، ناتوانی جنسی در مردان و عفونت های ویروسی نیز می توانند باعث استرس فیزیولوژیکی بشوند.

سر و صدا – ترافیک و استرس

سرو صدا و ترافیک باعث استرس می شوند. این نوع استرس اجتناب ناپذیر و بخشی از زندگی مدرن با راهبندان و آلودگی صوتی است. آلودگی صوتی و ترافیک وسایل نقلیه باید کاهش داده شوند تا کیفیت زندگی بهبود پیدا کند.

عوامل استرس

عوامل استرس عبارتند از استرس مرتبط به کار، استرس اجتماعی، استرس محیطی و انواع دیگر استرس. استرس می تواند به خاطر عوامل طبی و روانی نیز ایجاد بشود. مراقبت از سالمندان یا انجام وظایف نیز می توانند باعث ایجاد سطوح مختلف استرس بشوند.

Top