وقتی فرد تحت استرس قرار دارد گستره وسیعی از تغییرات جسمانی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی روی می دهند. استرس به خاطر فشارهای احساسی نیز ایجاد می شود. در هر صورت، مغز برای مبارزه جسمانی با استرس برنامه ریزی شده است و بنابراین استرس به صورت جسمانی یا فیزیولوژیکی نمود پیدا می کند.

استرس باعث افزایش ترشح هورمون آدرنالین می شود که به آن اپی نفرین هم گفته می شود. عملکرد اصلی هورمون آدرنالین افزایش متابولیسم و سطح انرژی در بدن است تا فرد بتواند الزام خارجی وارد شده از محیط را برآورده کند. به این پدیده "هجوم آدرنالین" گفته می شود. هجوم آدرنالین باعث پاسخ جنگ یا گریز می شود. معمولا استرس در ابتدا باعث تغییرات جسمانی و روانی می شود. وجه واقعی پاسخ جنگ یا گریز فراهم ساختن قدرت بدنی سریع برای فرار از وضعیت تهدید آمیز برای زندگی و حیات است.

پاسخ اولیه ای که در هجوم آدرنالین دیده می شود افزایش ضربان قلب است؛ این به نوبه خود فشار خون و جریان خون به اندام های حیاتی مانند ریه و مغز را افزایش می دهد. افزایش جریان خون در ریه آهنگ تنفس را سریع تر می کند. استرس مغز را فعال کرده و تمرکز را بهبود می بخشد. در این شرایط جریان خون در ماهیچه ها نیز افزایش می یابد و این قدرت ماهیچه ها را بیشتر می کند. اصلی که پشت این تغییر فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی قرار دارد آماده ساختن جسمانی بدن برای مبارزه با خطر است.

نشانه های استرس عبارتند از افزایش ضربان قلب، افزایش جریان خون، افزایش فشار خون، goose bump پوستی، رنگ پریدگی، خشکی دهان، تعریق بیش از حد به ویژه در کف دست ها، عدم توانایی در محکم حرف زدن، درد شکم، لرزش دست و پا.

استرس معمولا برسلامت قلبی – عروقی تاثیر می گذارد. استرس سطح کلسترول و کلسترول LDL را در بدن بالا می برد. این به نوبه خود ریسک تصلب شرایین را افزایش می دهد.

ورزش های سنگین عضلانی باعث استرس می شوند. ورزش های عضلانی شدید و سنگین افزایش جریان خون به قلب را ایجاب می کنند و انسداد در جریان خون باعث جملات قلبی می شود. استرس باعث حملات آسم، میگرن، کمر درد و دردهای عضلانی می شود.

ممکن است استرس باعث اختلالات خواب مانند بی خوابی و آپنه خواب و غیره نیز بشود. این وضعیت بر عملکرد نرمال مغز تاثیر گذاشته و باعث اضطراب می شود که اثرات استرس را شدیدتر می کند.

مدیریت موثر استرس برای جلوگیری از شرایط تضعیف کننده اهمیت دارد. مدیریت جسمانی استرس شامل ورزش، خواب و تغذیه است.
خواب با کیفیت به مدت 7 تا 8 ساعت در روز برای نیروی تازه دادن به مغز لازم و ضروری است. افرادی که در محل کار تحت استرس قرار دارند می توانند هنگام ظهر به مدت 10 دقیقه چرت بزنند. تشخیص داده شده است که انسان ها عادت دارند دوبار در روز بخوابند و این چرت کوتاه عملا انرژی لازم برای کار در روزهای طولانی را به مغز می دهد.

ورزش شیوه ای بسیار خوب برای غلبه بر استرس است. ورزش جریان خون در تمام بدن را بهبود می بخشد، باعث کاهش چاقی و اضافه وزن می شود و روحیه فرد را بهتر می کند. ورزش منظم به داشتن خواب با کیفیت در شب نیز کمک می کند.

تغذیه متعادل برای مقابله با اثرات جانبی آسیب آور استرس لازم و ضروری است. افرادی که تحت استرس قرار دارند باید رژیم غذایی متعادلی داشته باشند که شامل سبزیجات، میوه جات، اسیدهای چرب لازم و میکرومغذی ها است. میوه ها و سبزیجات تازه حاوی آنتی اکسیدان هستند و این آنتی اکسیدان ها رادیکال های آزادی را از بین می برند  که به خاطر استرس در سطح مولکولی شکل می گیرند. آنتی اکسیدان مانع آسیب های سلولی شده و ایمنی بدن را بهبود می بخشد. مصرف مداوم کربوهیدرات ها، پروتئین ها و چربی ها برای تامین انرژی بدن لازم است. چون سطح انرژی بدن به خاطر افزایش متابولیسم در شرایط استرس مزمن پائین می آید.

برقراری ارتباط با دیگران، سپری کردن اوقات خوش با خانواده و دوستان و بازی کردن با حیوانات خانگی از جمله راه های آسان برای رفع استرس بدن هستند.
 

ادامه این موضوع

استرس

استرس واکنش بدن به فشارهای خارجی است و شرایط پراسترس در زندگی بسیار رایج هستند. افراد به طور متفاوت به استرس واکنش نشان می‌دهند و چیزی که ممکن است برای یک نفر استرس زا باشد برای فردی دیگر استرس زا نیست. برای مدیریت استرس و بهبود کیفیت زندگی ابزارهای مختلفی وجود دارد.

استرس در موقعیت های اجتماعی

استرس می تواند از شرایط اجتماعی مختلفی از جمله تولد و بزرگ کردن فرزند، ازدواج، محیط کار، روابط فردی و موضوعات مرتبط به سلامتی ناشی بشود. به شیوه های مختلفی می توان استرس را کاهش داد. فعالیت های بدنی می توانند به کاهش انواع مختلف استرس کمک کنند.

استرس و تنش

فشار خارجی باعث استرس می شود. تنش نشانه استرس است. استرس می تواند باعث بروز نشانه های فیزیکی و روانی شده و سبب بیماری بشود.

بهداشت روان چیست؟

بهداشت روان تجربه همه جانبه اما انتزاعی بهزیستی روانی، جسمانی، اجتماعی، اقتصادی و روحی است. بهداشت روان تجربه ای چند بعدی است چون نمی توان بهزیستی اجتماعی را بدون آرامش روانی ناشی از سلامت جسمانی تجربه کرد. می توان بهداشت روان را بر اساس عوامل سهیم در ظهور آن در انسان طبقه بندی کرد.

تکنیک های کاهش استرس

به چند شیوه می‌توان استرس را کاهش داد. ایجاد فضای مناسب در خانه و محل کار استرس را کاهش می‌دهد. ورزش، مدیریت زمان و رفتاردرمانی نیز می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

دانشگاه و استرس

دانشگاه می تواند به خاطر روابط بین فردی یا کار تحصیلی و علمی پراسترس باشد. دانشجویانی که از خانه به خوابگاه دانشجویی می روند نیز به خاطر دلتنگی استرس را تجربه می کنند. دانشجویان باید یاد بگیرند در مکانی آرام درس بخوانند و انواع مختلف استرس را به طور موثر مهار کنند.

دلایل استرس

"استرس" واکنش بدن به فشار و درخواست از محیط خارج است. به وضعیت یا دلیلی که باعث استرس می شود محرک استرس زا گفته می شود. محرک های استرس زا می توانند مثبت یا منفی باشند. برای مثال، رفتن به مدرسه یا دانشگاه جدید، محیط کار جدید، ازدواج کردن، تولد نوزاد و خرید خانه نمونه هایی از محرک های استرس زای مثبت هستند.

رابطه بین شخصیت و استرس

شخصیت و استرس با هم ارتباط دارند و این موضوع صحت دارد که هیچ دو نفری به طور یکسان به استرس واکنش نشان نمی دهند. مردان و زنان هم واکنش متفاوتی به استرس دارند. رفتار در برابر استرس می تواند رفتار نوع A یا رفتار نوع B باشد و فهمیدن ویژگی های شخصیتی و نوع واکنش احتمالی به استرس اهمیت دارد.

رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی

استرس فیزیولوژیکی بر تمام سیستم های بدن تاثیر گذاشته و باعث ظهور نشانه های بدنی می شود. رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی عبارتند از آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی توسط مغز،ترشح تیروکسین توسط تیروئید و ترشح آدرنالین توسط غدد فوق کلیوی. بارداری، بیماری روحی، ناتوانی جنسی در مردان و عفونت های ویروسی نیز می توانند باعث استرس فیزیولوژیکی بشوند.

سر و صدا – ترافیک و استرس

سرو صدا و ترافیک باعث استرس می شوند. این نوع استرس اجتناب ناپذیر و بخشی از زندگی مدرن با راهبندان و آلودگی صوتی است. آلودگی صوتی و ترافیک وسایل نقلیه باید کاهش داده شوند تا کیفیت زندگی بهبود پیدا کند.

عوامل استرس

عوامل استرس عبارتند از استرس مرتبط به کار، استرس اجتماعی، استرس محیطی و انواع دیگر استرس. استرس می تواند به خاطر عوامل طبی و روانی نیز ایجاد بشود. مراقبت از سالمندان یا انجام وظایف نیز می توانند باعث ایجاد سطوح مختلف استرس بشوند.

Top