استرس واکنش بدن به فشار خارجی یا هر نوع الزام است. در زندگی پر سرعت امروزی، فشار اجتناب ناپذیر است. ممکن است فردی به خاطر فشار کار، ناتوانی در برآوردن استانداردها در محیط کار، قطع رابطه، طلاق، مشاجره دائمی‌بین والدین، بحران مالی، بیماری ناگهانی، یا از دست دادن عزیزان دچار استرس بشود. حتی دانشجویان و دانش آموزان در زمان امتحانات در مدرسه و دانشگاه تحت استرس قرار می‌گیرند. رفتن به مدرسه یا دانشگاه جدید هم بسیار پراسترس است. استرس فقط با شرایط دشوار زندگی همراه نیست. حتی اتفاقات خوشایند مانند ازدواج، تولد نوزاد، خرید خانه جدید، نقل مکان به جایی جدید، یا تهیه مقدمات یک میهمانی می‌توانند استرس زا باشند.

تعیین و دسته بندی شرایط استرس زا مشکل است چون چیزی که ممکن است برای بعضی افراد استرس زا باشد برای افراد دیگری ایجاد استرس نمی‌کند. به عنوان مثال، بعضی افراد از یک فرصت شغلی جدید به عنوان فرصتی برای رشد شغلی و حرفه ای استقبال می‌کنند در حالیکه بعضی دیگر از توانایی خود در انجام کارهای شغلی جدید مطمئن نیستند و می‌ترسند. به طور مشابه بعضی افراد از سخنرانی در جمع لذت می‌برند درحالیکه بعضی دیگر به خاطر ترس از صحنه می‌لرزند. بنابراین شرایط استرس‌زا ذهنی و فردی هستند و برای همه یکسان نیستند. به همین صورت، واکنش به استرس نیز بین افراد متفاوت است. برای مثال ممکن است بعضی افراد مایل به کار در محیط پراسترس باشند و هیجان ناشی از حمله آدرنالین را دوست داشته باشند و بعضی افراد دیگر چنین محیط هایی را دوست نداشته باشند و کاری آرام‌تر را ترجیح بدهند.

استرس تاثیر بسیار زیادی بر سلامت بدنی و روانی دارد. افرادی که برای مدت زمان طولانی تحت استرس باشند دچار بیماری های مزمن و سخت می‌شوند. در این شرایط طول عمر نیز کاهش پیدا می‌کند. استرس تجارب خوب یا بدی به همراه می‌آورد. استرس کوتاه مدت که هنگام آماده شدن برای امتحان یا مصاحبه ایجاد می‌شود مثبت است از این جهت که ذهن فرد را آماده می‌کند و سطح انرژی او را بالا می‌برد. در هر صورت، وقتی  فردی برای مدتی طولانی تحت استرس باشد سطح انرژی و توانایی عملکردی او پائین می‌آید. دانشمندان براین باور هستند که مقدار کم استرس برای رشد سازنده لازم است چون کمی ‌استرس در کار، خانواده یا تحصیل به فرد برای سختکوشی و رسیدن به هدف خود انگیزه می‌دهد. در واقع استرس محدود لازم و ضروری است. در هر صورت هر فردی باید بتواند حد مقدار استرس قابل تحمل را درک و تعیین کند.

نشانه های اولیه استرس عمدتا جسمانی هستند. فرد تحت استرس در ابتدا بالا رفتن ضربان قلب، لرزش، عرق کردن، خشکی دهان، و از دست دادن اشتها را تجربه می‌کند. استرس در صورت مورد درمان قرار نگرفتن باعث بی‌خوابی، مشکلات گوارشی و عدم تعادل هورمونی می‌شود و حتی ممکن است بر سیستم قلبی-عروقی تاثیر بگذارد. افراد تحت استرس زودرنج، خشمناک و عصبی می‌شوند. ممکن است این افراد توانایی تمرکز خود را از دست داده و بیش از حد احساس خستگی کنند. اگر نشانه های اولیه استرس درمان نشوند ممکن است استرس به ناتوانی در به یادآوری، نوسانات خلقی، عزت نفس پائین و افسردگی روحی منجر بشود.

با برداشتن گام های موثر در زمان صحیح می‌توان استرس را مدیریت کرد و کاهش داد. افرادی که همیشه تحت شرایط استرس زا هستند باید خودشان را تجزیه و تحلیل کرده و شراط استرس زایشان را تعیین کنند و سعی کنند شرایط را بهبود ببخشند. با تکنیک های ریلکسیشن مانند یوگا، مدیتیشن و تمرین تنفس، ماساژ بدن، دنبال کردن یک سرگرمی، گوش دادن به موسیقی یا پرداختن به هر هنر دیگری می‌توان شرایط را بهتر کرد. خنده یک راه عالی دیگر برای غلبه بر استرس است.
 

ادامه این موضوع

استرس در موقعیت های اجتماعی

استرس می تواند از شرایط اجتماعی مختلفی از جمله تولد و بزرگ کردن فرزند، ازدواج، محیط کار، روابط فردی و موضوعات مرتبط به سلامتی ناشی بشود. به شیوه های مختلفی می توان استرس را کاهش داد. فعالیت های بدنی می توانند به کاهش انواع مختلف استرس کمک کنند.

استرس و تنش

فشار خارجی باعث استرس می شود. تنش نشانه استرس است. استرس می تواند باعث بروز نشانه های فیزیکی و روانی شده و سبب بیماری بشود.

بهداشت روان چیست؟

بهداشت روان تجربه همه جانبه اما انتزاعی بهزیستی روانی، جسمانی، اجتماعی، اقتصادی و روحی است. بهداشت روان تجربه ای چند بعدی است چون نمی توان بهزیستی اجتماعی را بدون آرامش روانی ناشی از سلامت جسمانی تجربه کرد. می توان بهداشت روان را بر اساس عوامل سهیم در ظهور آن در انسان طبقه بندی کرد.

تکنیک های کاهش استرس

به چند شیوه می‌توان استرس را کاهش داد. ایجاد فضای مناسب در خانه و محل کار استرس را کاهش می‌دهد. ورزش، مدیریت زمان و رفتاردرمانی نیز می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

جنبه های جسمانی استرس

استرس تاثیر جسمانی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بر بدن دارد. افرادی که تحت استرس هستند مشکلاتی را در سلامت خود تجربه می کنند. مدیریت استرس ایجاب می کند افراد به طور منظم ورزش کنند، غذاهای مغذی بخورند و خوب بخوابند.

دانشگاه و استرس

دانشگاه می تواند به خاطر روابط بین فردی یا کار تحصیلی و علمی پراسترس باشد. دانشجویانی که از خانه به خوابگاه دانشجویی می روند نیز به خاطر دلتنگی استرس را تجربه می کنند. دانشجویان باید یاد بگیرند در مکانی آرام درس بخوانند و انواع مختلف استرس را به طور موثر مهار کنند.

دلایل استرس

"استرس" واکنش بدن به فشار و درخواست از محیط خارج است. به وضعیت یا دلیلی که باعث استرس می شود محرک استرس زا گفته می شود. محرک های استرس زا می توانند مثبت یا منفی باشند. برای مثال، رفتن به مدرسه یا دانشگاه جدید، محیط کار جدید، ازدواج کردن، تولد نوزاد و خرید خانه نمونه هایی از محرک های استرس زای مثبت هستند.

رابطه بین شخصیت و استرس

شخصیت و استرس با هم ارتباط دارند و این موضوع صحت دارد که هیچ دو نفری به طور یکسان به استرس واکنش نشان نمی دهند. مردان و زنان هم واکنش متفاوتی به استرس دارند. رفتار در برابر استرس می تواند رفتار نوع A یا رفتار نوع B باشد و فهمیدن ویژگی های شخصیتی و نوع واکنش احتمالی به استرس اهمیت دارد.

رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی

استرس فیزیولوژیکی بر تمام سیستم های بدن تاثیر گذاشته و باعث ظهور نشانه های بدنی می شود. رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی عبارتند از آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی توسط مغز،ترشح تیروکسین توسط تیروئید و ترشح آدرنالین توسط غدد فوق کلیوی. بارداری، بیماری روحی، ناتوانی جنسی در مردان و عفونت های ویروسی نیز می توانند باعث استرس فیزیولوژیکی بشوند.

سر و صدا – ترافیک و استرس

سرو صدا و ترافیک باعث استرس می شوند. این نوع استرس اجتناب ناپذیر و بخشی از زندگی مدرن با راهبندان و آلودگی صوتی است. آلودگی صوتی و ترافیک وسایل نقلیه باید کاهش داده شوند تا کیفیت زندگی بهبود پیدا کند.

عوامل استرس

عوامل استرس عبارتند از استرس مرتبط به کار، استرس اجتماعی، استرس محیطی و انواع دیگر استرس. استرس می تواند به خاطر عوامل طبی و روانی نیز ایجاد بشود. مراقبت از سالمندان یا انجام وظایف نیز می توانند باعث ایجاد سطوح مختلف استرس بشوند.

Top