واژه بهداشت روان به معنای "حالت سالم  و خوب بودن" است؛ به عبارتی وضعیت ذهنی که در آن فرد با تمام جسم، روح و ذهن خود کاملا از شرایط کنونی خود رضایت دارد. در هر صورت تعریف واژه بهداشت روان و رسیدن به آن مشکل است چون بهداشت روان انتزاعی است. بهداشت روان فرایندی مستمر است که در آن فرد بی وقفه تلاش می کند وجودی موفق و پرمعنا پیدا کند.

انسان با غذا، پوشاک و سرپناه خوب راضی نمی شود. او به چیزی بیشتر از این نیاز دارد. وقتی نیازهای اولیه انسان برآورده شدند او به دنبال چیزهای بیشتری به شکل شغل، پول و آسایش می گردد. حتی این انسان را اقناع نمی کند. ذهن آرزوی تکامل در همه چیز را دارد. این موضوع محیط را برای دنبال کردن بهداشت روان  ایجاد می کند.

پس بهداشت روان به صورت یکپارچگی ذهن، جسم و روح در نظر گرفته می شود. احساس بهداشت روان که در اینجا شرح داده می شود حالتی از ذهن است که در آن فرد در هماهنگی کامل با طبیعت، محیط و انسان های دیگر در جهان قرار دارد. بهداشت روان فلسفه زندگی می شود و خود هدایت شده است. بهداشت روان احساس یکپارچگی و ارتباط کامل با جهان است.
در این شرایط، احساس محبت فراگیر و نیاز به همیشه کمک کردن، هرگز آزار نرساندن و دوست داشتن همه و خدمت رسانی به همه جایگزین "من" و "مال من" می شود. به نظر می رسد بهداشت روان در سلامت جسمانی، ورزش، پول، کار، معنویت، خانواده، محیط زیست، جامعه و فراغت و آسودگی نمود پیدا می کند.

با افزایش خودآگاهی، بهداشت روان شروع به گرفتن بُعدهای بسیاری می کند. می توان آن را به صورت موضوعی چند بعدی تعریف کرد. در حالیکه به نظر می رسد ابعاد بهداشت روان با هم همپوشانی دارند، هر بعد آن ساختاری مستقل است. ابعاد بهداشت روانی- سلامت اجتماعی، سلامت شغلی، سلامت روحی، سلامت ذهنی، سلامت بدنی، سلامت عاطفی، سلامت محیطی، سلامت مالی، سلامت روانی، و سلامت پزشکی – به صورت یکپارچه ادغام شده و به طور طبیعی در یکدیگر جریان پیدا می کنند.

چنین نتیجه گیری می شود که در حالیکه می توان هر یک از این ابعاد را از چشم اندازهای زیرابعادی بررسی کرد، تعریف و دسته بندی ابعاد فرعی با رجوع به سطح سلامت جسمی و روانی فرد نیز امکانپذیر است. در هر صورت، بهداشت روان کامل یا بهداشت روان همه جانبه تنها وقتی امکانپذیر است که فرد بهداشت روان در تمام سطوح و ابعاد را تجربه کند و رسیدن به این سطوح و ابعاد کیفیت زندگی او را بهبود ببخشد.

مفهوم بهداشت روان همه جانبه به سلامت کامل بدن، ذهن و روح اشاره دارد. بهداشت روان با سلامت جسمانی شروع می شود. وقتی سلامت بدنی حاصل شد گام بعدی رسیدن به بهداشت روان کامل است. خودآزمایی و خودارزیابی فرد را به سوی درک کمبودها و نقاط ضعف خود هدایت می کنند و این به آرامش کامل و حالت داشتن بهداشت روان منجر می شود.

در دنیای پر کشمکش و پر بیماری امروز، بهداشت روان که افراد به عنوان یک هدف برای رسیدن به آن تلاش می کنند باید برای رسیدن به محیطی پر از آرامش و شادی راه زیادی طی کند. تعداد افرادی که به طور روزافزون به جنبش بهداشت روان می پیوندند کیفیت زندگی را در جامعه، کشور و در جهان بهبود خواهند داد.

افراد می توانند از کتاب های خودیاری و گروه های حمایتی کمک بگیرند و در گردهمایی های گروه های بهداشت روان شرکت کنند که نیازهای ابعاد مختلف بهداشت روان را برای رسیدن به هدف بهداشت روان همه جانبه برآورده می کنند. درمان های بر پایه ریلکسیشن مانند رفتن به استخر و سونا، یوگا، رایحه درمانی و ماساژ بدن به بهبود سلامت جسمانی و احساسی فرد کمک می کنند. مدیتیشن، یوگا و تمرین های کنترل ذهن باعث آرامش ذهن شده و تجربه سلامت  روان را ایجاد می کنند.

در کل بهداشت روان مبحث انتخاب شیوه های بهتر برای زندگی کردن و داشتن وجودی موفق، چیزی فراتر از وجود محض کالبد جسمانی، است.
 

ادامه این موضوع

استرس

استرس واکنش بدن به فشارهای خارجی است و شرایط پراسترس در زندگی بسیار رایج هستند. افراد به طور متفاوت به استرس واکنش نشان می‌دهند و چیزی که ممکن است برای یک نفر استرس زا باشد برای فردی دیگر استرس زا نیست. برای مدیریت استرس و بهبود کیفیت زندگی ابزارهای مختلفی وجود دارد.

استرس در موقعیت های اجتماعی

استرس می تواند از شرایط اجتماعی مختلفی از جمله تولد و بزرگ کردن فرزند، ازدواج، محیط کار، روابط فردی و موضوعات مرتبط به سلامتی ناشی بشود. به شیوه های مختلفی می توان استرس را کاهش داد. فعالیت های بدنی می توانند به کاهش انواع مختلف استرس کمک کنند.

استرس و تنش

فشار خارجی باعث استرس می شود. تنش نشانه استرس است. استرس می تواند باعث بروز نشانه های فیزیکی و روانی شده و سبب بیماری بشود.

تکنیک های کاهش استرس

به چند شیوه می‌توان استرس را کاهش داد. ایجاد فضای مناسب در خانه و محل کار استرس را کاهش می‌دهد. ورزش، مدیریت زمان و رفتاردرمانی نیز می‌توانند به کاهش استرس کمک کنند.

جنبه های جسمانی استرس

استرس تاثیر جسمانی، فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی بر بدن دارد. افرادی که تحت استرس هستند مشکلاتی را در سلامت خود تجربه می کنند. مدیریت استرس ایجاب می کند افراد به طور منظم ورزش کنند، غذاهای مغذی بخورند و خوب بخوابند.

دانشگاه و استرس

دانشگاه می تواند به خاطر روابط بین فردی یا کار تحصیلی و علمی پراسترس باشد. دانشجویانی که از خانه به خوابگاه دانشجویی می روند نیز به خاطر دلتنگی استرس را تجربه می کنند. دانشجویان باید یاد بگیرند در مکانی آرام درس بخوانند و انواع مختلف استرس را به طور موثر مهار کنند.

دلایل استرس

"استرس" واکنش بدن به فشار و درخواست از محیط خارج است. به وضعیت یا دلیلی که باعث استرس می شود محرک استرس زا گفته می شود. محرک های استرس زا می توانند مثبت یا منفی باشند. برای مثال، رفتن به مدرسه یا دانشگاه جدید، محیط کار جدید، ازدواج کردن، تولد نوزاد و خرید خانه نمونه هایی از محرک های استرس زای مثبت هستند.

رابطه بین شخصیت و استرس

شخصیت و استرس با هم ارتباط دارند و این موضوع صحت دارد که هیچ دو نفری به طور یکسان به استرس واکنش نشان نمی دهند. مردان و زنان هم واکنش متفاوتی به استرس دارند. رفتار در برابر استرس می تواند رفتار نوع A یا رفتار نوع B باشد و فهمیدن ویژگی های شخصیتی و نوع واکنش احتمالی به استرس اهمیت دارد.

رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی

استرس فیزیولوژیکی بر تمام سیستم های بدن تاثیر گذاشته و باعث ظهور نشانه های بدنی می شود. رایج ترین استرس های فیزیولوژیکی عبارتند از آزاد شدن انتقال دهنده های عصبی توسط مغز،ترشح تیروکسین توسط تیروئید و ترشح آدرنالین توسط غدد فوق کلیوی. بارداری، بیماری روحی، ناتوانی جنسی در مردان و عفونت های ویروسی نیز می توانند باعث استرس فیزیولوژیکی بشوند.

سر و صدا – ترافیک و استرس

سرو صدا و ترافیک باعث استرس می شوند. این نوع استرس اجتناب ناپذیر و بخشی از زندگی مدرن با راهبندان و آلودگی صوتی است. آلودگی صوتی و ترافیک وسایل نقلیه باید کاهش داده شوند تا کیفیت زندگی بهبود پیدا کند.

عوامل استرس

عوامل استرس عبارتند از استرس مرتبط به کار، استرس اجتماعی، استرس محیطی و انواع دیگر استرس. استرس می تواند به خاطر عوامل طبی و روانی نیز ایجاد بشود. مراقبت از سالمندان یا انجام وظایف نیز می توانند باعث ایجاد سطوح مختلف استرس بشوند.

Top